ŞUKUFE NİHAL —– ALINTIDIR

 ŞUKUFE NİHAL

şukufe nihal ile ilgili görsel sonucu

Nazım Hikmet’i çıldırtan kadın

şukufe nihal ile ilgili görsel sonucu

“Bir rüzgârdır gelir geçer sanmıştım

Meğer başımda esen kasırgaymış sevgilim

Gönül oyunudur bunun izi kalmaz demiştim

Meğer içimde yanan bir volkanmış sevgilim”

Sadettin Kaynak’ın bestelediği; segah makamındaki bu şarkıyı bilmeyen yoktur.

Güftesi Ercüment Er’e ait.

https://youtu.be/0jB8OoHAJlk

“Bir Esmer Dilberin Vuruldum Hüsnüne” şarkısının bestekarı da Sadettin Kaynak.

Kürdili Hicazkar makamındaki bu şarkının söz yazarı da gene Ercüment Er.

KİM BU ERCÜMENT ER

Bu güfte yazarının başka şiirine rastlanmıyor.

Google’a “Ercüment Er” diye girdiğinizde şu cümlelerle karşılaşıyorsunuz: “Nazım Hikmet’in sadece Kızılırmak Karakoyun filminin senaryosunu yazarken kullandığı takma isim!”

“Sadece” Kızılırmak Karakoyun’un senaryosunda değil, “Bir Esmer Dilberin Vuruldum Hüsnüne” şarkısının söz yazarı da Ercüment Er.

Yani Nazım Hikmet!

şukufe nihal kitapları ile ilgili görsel sonucu

Nazım ve Ercüment Er bağlantısı konusunda bizleri uyaran Prof. Dr. Muharrem Gerçeker’e teşekkür ediyoruz.

NAZIM’IN MÜSTEAR İSİMLERİ

Nazım Hikmet, yasaklı olduğu yıllarda pek çok yazarımız gibi takma isim kullanarak yazılar kaleme aldı.

Nazım’ın kullandığı müstear isimler şunlardı:

“Mümtaz Osman, Ahmet Oğuz Saruhan, Ercüment Er, Kartal, Bendeniz, Kemal Ahmet, Mazhar Lütfi, Ahmet Rıdvan, Orhan Selim, Atsız Yazıcı, Nurettin Cemal, Selim İleri, İbrahim Sabri, Nurettin Eşfak, Mümtaz Osman.”

Ä°lgili resim

DARÜLFÜNUN’DAN MEZUN İLK KADIN

Peki, Nazım Hikmet’e, “Bir esmer dilberin vuruldum hüsnüne/ Ela gözlerinin ilahi hüznüne” dedirten esmer güzeli kimdi?

Babasının memuriyeti nedeniyle ilk ve orta öğrenimine Osmanlı İmparatorluğu’nun değişik şehirlerinde devam etti.

Ortaokulu Şam’da okudu, Selanik’te özel bir okula gitti.

Arapça, Farsça, Fransızca öğrendi.

1919’da Darülfünun’un Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü’nü bitirdi.

Türkiye’de Darülfünun’dan mezun ilk kadın” unvanının sahibi oldu.

şukufe nihal ile ilgili görsel sonucu

 Ve ilk kadın lise öğretmeni!

Birçok kadın derneğinde aktif görev aldı; Türkiye’de kadın özgürlüğünün ilk temsilcileri ve savunucularından birisi oldu.

1912’de ailesinin etkisiyle Mithat Sadullah Bey (Sander) ile evlendi.

Bu evlilikten bir oğlu oldu.

Oğlunun dünyaya gelişinden kısa bir süre sonra eşinden ayrıldı.

Oğlu Necati Sander, Taksim ve Osmanbey’de İstanbul’un en tanınmış iki kitabevini (Sander Yayınları) açacaktı.

Üniversite son sınıfta iken tanıştığı Coğrafya bölümünde okuyan politikacı Ahmet Hamdi Bey (Başar) ile ikinci evliliğini yaptı.

Bu evlilikten bir kızı dünyaya geldi.

şukufe nihal ile ilgili görsel sonucu

MÜDAFAAİ HUKUK CEMİYETİ’NİN ÖNDE GELEN İSMİ

Kurtuluş Savaşı sırasında eşi ile birlikte Müdafaai Hukuk Cemiyeti’nin önde gelen isimlerinden birisi oldu.

Evinde yaptığı toplantılarda kadınları milli mücadeleye destek olmaları için teşvik etti; Sultanahmet mitinginde Halide Edip Hanım’ın yanında durdu, Fatih mitinginde konuşmasıyla kalabalığı ateşledi.

şukufe nihal kitapları ile ilgili görsel sonucu

1896 yılında İstanbul’da dünyaya gelen, ilk yazısı 13 yaşında iken Mehasin gazetesinde yayımlanan Şukufe Nihal’den söz ediyoruz!

Şukufe Nihal, Cumhuriyetin ilanından sonra, kadınların siyasi haklarını kazanması için mücadele eden Türk Kadınlar Birliği’nin kurucuları arasında yer aldı.

1953’e kadar İstanbul’da çeşitli okullarda çalıştı; Darülmuallimat’ta, Bezmialem İnas Sultanisi’nde Coğrafya Öğretmenliği ve Nişantaşı, Kandilli ve Kadıköy Kız Liselerinde Edebiyat Öğretmenliği yaptı.

şukufe nihal ile ilgili görsel sonucu

1950’lerin sonlarında eşinden boşandı.

1965’te bir huzurevine yerleşti.

24 Eylül 1973’te İstanbul’da yaşamını yitirdi.

26 Eylül 1973 günü Rumelihisarı Aşiyan Mezarlığı’na gömüldü.

şukufe nihal mezarı rumelihisarı aşiyan mezarlığı ile ilgili görsel sonucu

Gazetelerde ailesinin verdiği ölüm ilanı dışında bir haber çıkmadı.

Şimdi Şukufe Nihal’in bakımsız mezarı ilgilenecek birilerini bekliyor.

ONA AŞIK OLMAYAN YOKTU

Şukufe Nihal, kadın, yurt sorunları ve aşk konularını işleyen şiirlerinin yanı sıra öyküler ve romanlar kaleme aldı.

Erenköy’deki evinde düzenlediği ve devrin önemli edebiyatçılarını bir araya getiren toplantılara katılanların neredeyse hepsi Şukufe Nihal’e aşık oldu!

şukufe nihal kitapları ile ilgili görsel sonucu

Soner Yalçın, Şukufe Nihal’i “Hep ideal aşkı arayan bir şair” diye niteler.

 (Hürriyet, 17 Ağustos 2008)

Nazım Hikmet, Ahmet Kutsi Tecer ve Faruk Nafiz Çamlıbel ona aşık edebiyatçılar arasındaydı.

Faruk Nafiz Çamlıbel “Yıldız Yağmuru”nda, Şukufe Nihal ise “Yalnız Dönüyorum” adlı romanda sevdalarını dile getirdiler.

Ayrıca Serveti Fünun’un ünlü yazarı Cenap Şahabettin’in kardeşi şair Osman Fahri de Şukufe Nihal’e aşık olanlar arasındaydı.

Osman Fahri aşkına karşılık bulamadığı için kafasına tabanca dayayıp tetiği çekti.

Yıl 1920 idi…

şukufe nihal kitapları ile ilgili görsel sonucu

NAZIM HİKMET – ŞUKUFE NİHAL

İşte, böyle edebiyatçıları ağırladığı bir günde Nazım, Halide Nusret’e (Zorlutuna) bir kağıt uzattı.

“Bir Devrin Romanı” adlı eserinde Zorlutuna olayı şöyle yazdı: “O (Şukufe Nihal) okuduktan sonra, gülerek kağıdı bana verdi.

Bugün gibi hatırlıyorum, kağıtta şairin o delişmen yazısıyla aynen şu kelimeler yazılıydı:

’Ben sizin için çıldırıyorum, siz bana aldırış bile etmiyorsunuz.’”

Nazım Hikmet’in yazdığı Bir Ayrılış Hikayesi’nin Şukufe Nihal için yazıldığı söylenir.

şukufe nihal kitapları ile ilgili görsel sonucu

BİR AYRILIŞ HİKAYESİ

“Erkek kadına dedi ki:

-Seni seviyorum,

ama nasıl,

avuçlarımda camdan bir şey gibi kalbimi sıkıp

parmaklarımı kanatarak

kırasıya

çıldırasıya…

Erkek kadına dedi ki:

-Seni seviyorum,

ama nasıl,

kilometrelerle derin, kilometrelerle dümdüz,

yüzde yüz, yüzde bin beş yüz,

yüzde hudutsuz kere yüz…

Kadın erkeğe dedi ki:

-Baktım

dudağımla, yüreğimle, kafamla;

severek, korkarak, eğilerek,

dudağına, yüreğine, kafana.

Şimdi ne söylüyorsam

karanlıkta bir fısıltı gibi sen öğrettin bana..

Ve ben artık

biliyorum:

Toprağın –

yüzü güneşli bir ana gibi –

en son en güzel çocuğunu emzirdiğini..

Fakat neyleyim

saçlarım dolanmış

ölmekte olan parmaklarına

başımı kurtarmam kabil

değil!

Sen

yürümelisin,

yeni doğan çocuğun

gözlerine bakarak..

Sen

yürümelisin,

beni bırakarak…

Kadın sustu.

SARILDILAR

Bir kitap düştü yere…

Kapandı bir pencere…

AYRILDILAR…”

DÜNYAYA METELİK VERMEZDİ

Yakın arkadaşı, yazar Pınar Kür’ün annesi İsmet Kür, “Yarısı Roman” adlı eserinde Şukufe Nihal’i şöyle anlatıyor:

İsmet Kür, "Yarısı Roman" ile ilgili görsel sonucu

“Şukufe Nihal hemen her görenin aşık ya da hayran olduğu kadınlardandı.

’Güzel’ denemezdi pek.

Gözleri çukurdu ve ufaktı…

Boyu hiç uzun değildi.

Beden çizgileri dikkati çekmekten uzaktı.

Ne ki, zarifti, her zaman bakımlı ve çok şıktı.

Dünyaya metelik vermeyen, kendine çok güvenen bir havası vardı.

Onu bu kadar çekici yapan da, bu ’dünyaya metelik vermeyen’ haliydi.

Ve de, o sıralar, ’hayran olunacak kadın’ sayısı da çok değil miydi?

Ya da nitelikleri mi farklıydı?

Sanırım, biraz öyle.”

“Çocukluğumda, şıklık sembolüydü benim için.

Onun üstünde görüp hayran olduğum kimi renkleri, kimi desenleri hala sevdiğimi biliyorum.

“Çok kaprisli bir kadındı.

Biraz cıvıltıya benzeyen, kendine özgü ve de hoş konuşma biçimi vardı.

“Evet, pek çok kişi sevdalanmıştı, zamanın en gözde şairlerinden biri olan bu kadına.”

KIZILIRMAK - KARAKOYUN  film afişi ömer lütfi akad ile ilgili görsel sonucu

KIZILIRMAK – KARAKOYUN

Muhsin Ertuğrul’la dostluğu Nazım’ı sinemayla bağlar.

Muhsin Ertuğrul, İpek Film için senaryolar yazmasını ister.

Böylece Nazım’ın sinema serüveni başlar.

Nazım Hikmet’in senarist, yönetmen ve seslendirmeci olarak birçok Türk filminde görev aldığını biliyoruz.

Nazım, 1933 yılından itibaren hapse düştüğü 1938 yılına kadar da İpek Film’e ait stüdyoda çalışır.

KIZILIRMAK - KARAKOYUN  film afişi ömer lütfi akad ile ilgili görsel sonucu

Kızılırmak- Karakoyun ilk olarak 1947 yılında Muhsin Ertuğrul tarafından sinemaya uyarlanmış ve senaryosunu da Nazım Hikmet yazmıştı.

Muhsin Ertuğrul’un çektiği ilk köy filmi Bataklı Damın Kızı Aysel, Söz Bir Allah Bir, Düğün Gecesi / Kanlı Nigar, Tosun Paşa, Leblebici Horhor Ağa, Kahveci Güzeli, Balıkçı Güzeli, İstiklal Madalyası, Nâzım’ın senaryosunu yazdığı filmlerden bazılarının adıdır.

Ercüment Er ve Mümtaz Osman Nâzım Hikmet’in senaryo yazarı olarak kullandığı mahlas isimlerdir.

Kızılırmak-Karakoyun’un senaryo yazarı “Ercüment Er”dir.

KIZILIRMAK - KARAKOYUN  film afişi ömer lütfi akad ile ilgili görsel sonucu

Kızılırmak- Karakoyun, 1967’de Türk sinema tarihinin en önemli kilometre taşlarından Lütfi Ö. Akad tarafından yönetilecek ve başrolünü Yılmaz Güney oynayacaktı.

Senaristliği ve yönetmenliği Ömer Lütfü Akad‘a ait olan 1967 yapımı Kızılırmak-Karakoyun filminin müziklerini ise Orhan Gencebay seslendirmişti.

 Filmin jeneriğinde Orhan Gencebay’ın adı “Orhan Kençebay” olarak geçiyordu!

Hikmet Çiçek

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s