AYDIN’IN SEMT İSİMLERİ —– ALINTIDIR

AYDIN’IN SEMT İSİMLERİ

aydın merkez ile ilgili görsel sonucu

Aydın şehrinin, Büyükşehir olmadan önce 24 mahallesi vardı.

aydın turizm haritası ile ilgili görsel sonucu

Eskiden beri var olan mahalle sayısı Kemer, Köprülü, Hasanefendi (Sarayiçi), Ramazanpaşa, Cuma ve Orta olmak üzere 6’dır.

aydın merkez ile ilgili görsel sonucu

Eski mahallelere göre daha yeni olanlar ise Girne, Meşrutiyet, Ilıcabaşı, Cumhuriyet, Kurtuluş, Efeler, Yedi Eylül, Adnan Menderes, Ata, Osman Yozgatlı, Zafer, Zeybek, Fatih, Mimar Sinan, Ramazan Paşa, Veysi Paşa ve İstiklal mahalleleridir.

Bugün var olmayan mahalleler de vardır.

aydın merkez ile ilgili görsel sonucu

Bunlar arasında Yarbaşı, Rum, Yahudi, Terziler, Cemalettin, Kubbeli Mescit, Kozdibi, Balcılar, Torbacı, Kaynak Baba Sultan sayılabilir.

Eskiden beri var olan yukarıda isimleri belirtilen 6 mahalle dışında kalan mahalleler, “zamanla yapılan yeni bölümlemeye göre” yeni isimler alan mahallelerin içinde kalmıştır.

aydın merkez ile ilgili görsel sonucu

Bunlardan “Alibaba Sultan Mahallesi bugünkü Veysipaşa olarak bilinen mahallenin; Kaynak Baba Sultan, Hisaryakası ve Torbacı mahalleleri Güzelhisar Mahallesi’nin; Balcılar, Kurtuluş Mahallesi’nin; Cemalettin, Cuma Mahallesi’nin; Camii Atik, Hasanefendi Mahallesi’nin; Çıksorut, Mesudiye Mahallesi’nin; Debbağlı, Ramazanpaşa Mahallesi’nin; Terziler Cumhuriyet Mahallesi’nin; Rum, Ermeni ve Yahudi mahalleleri Zafer Mahallesi’nin sınırları içerisinde kalmıştır”.

Eski mahalleler arasında Rum ve Yahudi mahallelerinde olduğu gibi daha önceki nüfusun nerede ikamet ettiğine dair izler bulunabilirken; Terziler, Balcılar, Torbacı gibi isimlerde de ekonomik faaliyet kolu ile ilgili bilgi alınabilmektedir.

aydın kozdibi meydanı ile ilgili görsel sonucu

Ceviz veya ateş anlamına gelen koz kelimesini içeren ve bugün Kozdibi Meydanı olarak geçen yerde eskiden bir mahalle bulunmaktadır.

aydın kurtuluş mahallesi ile ilgili görsel sonucu

Günümüzde Kurtuluş ve Cumhuriyet mahalleleri sınırları arasında bulunan bu bölgenin isminin, burada bulunan Kozdibi Camisi’nden gelmiş olabileceği ve bu caminin avlusunda da burada var olduğu söylenegelen bir ceviz ağacından hareketle Koz Dede isminde bir yatırın bulunduğu belirtilmektedir.

aydın cumhuriyet mahallesi ile ilgili görsel sonucu

Orta Mahalle adının Horasan çevresinden gelen Türklerin burada konaklayıp ordugâh kurdukları bu sebeple mahallenin ordu durağı yapılmasından dolayı ordu-ortu-orta mahalle şekline dönüştüğü söylentisinden hareketle bu adın da beşeri kökenli olduğu söylenebilir.

İlk adları Aşağı Kozdibi, Yukarı Kozdibi olan semtlerle, eski Kutbu Ala ve Terziler mahallelerini içine alan Kurtuluş Mahallesi bölgesine 28-30 Haziran 1919’da Aydın’ın birinci kurtuluş muharebelerinde zeybeklerin şehre girişlerinde ilk kurtarılmış mahalle ve semtler oldukları için Kurtuluş adı verilmiştir.

aydın zafer mahallesi ile ilgili görsel sonucu

aydın yedi eylül mahallesi ile ilgili görsel sonucu

aydın cumhuriyet mahallesi ile ilgili görsel sonucu

aydın zeybek mahallesi ile ilgili görsel sonucu

aydın efeler mahallesi ile ilgili görsel sonucu

Yine Zafer, Yedi Eylül, İstiklal, Cumhuriyet, Zeybek, Efeler mahalleleri Cumhuriyetin kuruluş felsefesine uygun sembolik değerleri akla getirmekte; toplumsal belleğe hatırda tutulması gereken mesajları iletmektedir.

Bunlardan Cumhuriyet Mahallesi Cumhuriyetin ilanından sonra gelişmiş olduğundan bu isimle adlandırılmıştır.

aydın meşrutiyet mahallesi ile ilgili görsel sonucu

Meşrutiyet Mahallesi, 1913 yılında Balkan Savaşı sonunda Anadolu’ya göç eden Rumeli göçmenlerinin yerleştirilmesi için kurulmuş bir mahalledir.

Mahalle, 1912-1917 yılları arasında Aydın Mutasarrıfı Hüsnü Bey tarafından Balkan Harbi göçmenlerini yerleştirmek üzere kurulmuştur.

Aydın’da adını tarihi, sosyokültürel değer ve yapılardan alan mahalleler 12 adettir.

Cumhuriyet Döneminde Aydınoğulları güzel hisarını hatırlamak ve unutturmamak için eski Tabaklı Mahallesi ve çevresine Güzelhisar Mahallesi ismi verilmiştir.

aydın güzelhisar mahallesi ile ilgili görsel sonucu

Köprülü Mahallesinin adı ancak söylentilere göre tespit edilebilmektedir.

aydın köprülü mahallesi ile ilgili görsel sonucu

Eskihisar Mahallesine Cihanoğlu Camisi’nin duvarlı kemerlere dayandırılmış olmasından ve bugünkü Mesudiye (eski Çıksorut) semtine giderken yolun bu kemerlerin altından geçmesinden dolayı Köprülü denilmektedir.

aydın çıksorut mahallesi ile ilgili görsel sonucu

  Bu mahalle Aydın’ın en eski mahallesidir.

Aynı yazar bu bilgilerin yanlış olabileceğini, mahallenin isminin Evliya Çelebi’nin İçkale olarak belirttiği alandan gelmiş olabileceğini; çünkü hem Cihanoğlu Camisinin yapımı (1756) hem de Çıksorut Mahallesinin oluşumunun Evliya Çelebi’nin ziyaret yılı olan 1671’den daha sonraki tarihlerde meydana geldiğini belirtmiştir.

aydın kemer mahallesi ile ilgili görsel sonucu

Kemer Mahallesinin, Aydın şehrinin batısındaki Kemer Çayı üzerinde tarih öncesi dönemlerde yapılmış bir köprünün kemerlerinden dolayı önce Kemer Köyü sonra şehre bağlanınca Kemer Mahallesi olarak anıldığı ifade edilmektedir.

Hasan Efendi Mahallesi adını Hasan Çelebi’nin yaptırdığı ve şimdiki adı ‘Eski Yeni’ olan camiden almıştır.

aydın hasan efendi mahallesi ile ilgili görsel sonucu

Hasan Efendi, Ramazan ve Üveys paşalar Aydın’ın ileri gelenlerinden Kadı Mevlana Muhiddin Mehmet’in oğullarıdır.

Bu kişiler 16.-17. yüzyıllarda yaşamışlardır.

Üveys ismi zamanla halk dilinde Veysi olarak söylenegelmiş ve Veysi Paşa Mahallesine adını vermiştir.

aydın veysipaşa mahallesi ile ilgili görsel sonucu

Üveys Paşa Aydın’da eğitim almış İstanbul’da Maliye sınıfına girmiş ve defterdarlık yapmıştır.

aydın turizm haritası ile ilgili görsel sonucu

Hasan Efendi, Selanik, Mekke ve Edirne’de kadılık yapmıştır.

Ramazan Paşa ise kardeşi Üveys Paşa gibi maliyeden yetişmiş, baş defterdarlık görevi yapmış ve Kıbrıs Beylerbeyliğinde de bulunmuştur.

Bu kardeşlere atfen adlarıyla anılan her üç mahallede bu kişiler tarafından yaptırılan birer cami mevcuttur.

aydın girne mahallesi ile ilgili görsel sonucu

Girne Mahallesi, ‘dostluk ve kardeşlik’ temasına uymaktadır.

Burası 1978’de Meşrutiyet Mahallesinin batı kısmı alınarak mahalle yapılmıştır.

1979’da da Cumhuriyet mahallesinin batısı Efeler; Aydın-Denizli karayolunun güneydoğusundaki Kanlıkavak denilen saha da Ata Mahallesi olmuştur.

aydın ata mahallesi ile ilgili görsel sonucu

2001 yılında Efeler mahallesinin doğu kısmı Atatürk Bulvarı boyunca ayrılıp Fatih Mahallesi oluşturulmuştur.   

aydın fatih mahallesi ile ilgili görsel sonucu

Aydın’da adını önemli şahsiyetlerden alan Adnan Menderes, Fatih, Mimar Sinan, Hasan Efendi, Osman Yozgatlı, Ramazan Paşa, Veysi Paşa mahallelerinde olduğu gibi pek çok bulvar, cadde ve sokak isimlerinde siyasal yelpazenin çeşitli yönlerinde isimlendirmeler bulunmaktadır.

aydın adnan menderes bulvarı ile ilgili görsel sonucu

Adnan Menderes Bulvarı ismini 1950-1960 arasında başbakanlık yapmış olan ulusal şahsiyetten almaktadır.

Burası Aydın’ın sadece araç değil, eskiden beri önemli ticaret merkezi olması dolayısıyla yaya trafiği açısından da en işlek bulvarlarından birisidir.

aydın cumhuriyet caddesi ile ilgili görsel sonucu

Bulvarın üst kısmında Şehitler Abidesi’nin sağ tarafı Cumhuriyet Caddesi’ne açılmaktadır.

aydın turistik haritası ile ilgili görsel sonucu

Aydın şehri için Efe ve Zeybeklik geleneği çok önemlidir.

Bilindiği gibi efe, zeybek gruplarının başıdır.

Bunun etkisiyle de Aydın merkezde ‘Zeybek ve Efeler’ adlarında iki mahalle vardır ve Aydın Büyükşehir olduktan sonra merkez ilçeye ‘Efeler’ ismi verilmiştir.

aydın efeler ilçesi ile ilgili görsel sonucu

Aydın’da doğal unsurlarla ilgili Taşlıboğaz ve Kızılçay bulvarları örnek olarak gösterilebilir.

Adını köylerden alan bulvar adları ise şehri yakın o köye ulaştıran geniş yollara köylerin adlarının verilmesiyle oluşmuştur.

Bunlar Balıkköy, Yeniköy, Kadıköy, Çeştepe, Tepecik, Kuyulu, Kardeşköy, Şevketiye ve Işıklı bulvarlarıdır.

aydın havadan çekim ile ilgili görsel sonucu

Adını tarihi ve sosyo-kültürel değerlerden alan bulvarlar ise 9 adettir.

Bunlar Efeler, Egemenlik, Hürriyet, Şehitler, Anayasa, Meşrutiyet, Zeybek, Merkez ve Zeybekler bulvarlarıdır.

Adını ulusal şahıslardan alan birçok bulvar da bulunmaktadır.

aydın havadan çekim ile ilgili görsel sonucu

Bunlar Adnan Menderes, İsmet Sezgin, Beyazıt, Fatih, Rauf Denktaş, Ali İhsan Paşa, Turgut Özal, Enver Paşa, Namık Kemal, Mimar Sinan (eski adı Deştepe), Kanuni, Osman Gazi, Süleyman Demirel, Piri Reis gibi isimlerden oluşmaktadır.

Cumhuriyetin önemli şahısları ile ilgili bulvarlar da diğer bir frekansı yüksek grubu oluşturmaktadır.

aydın il merkezi havadan çekim ile ilgili görsel sonucu

Bunlar arasında başta Ata, Atatürk, Doğu Gazi, Batı Gazi olmak üzere Cumhuriyetimizin kurucusu Atatürk’e atfen 4 adet isimlendirme vardır.

Diğer isimler arasında Şevket Süreyya Aydemir’in “İkinci Adam” olarak nitelendirdiği İsmet İnönü’ye atfen İsmet Paşa, yine Celal Bayar ve Yörük Ali Efe bulvarları bulunmaktadır.

aydın turistik haritası ile ilgili görsel sonucu

AYDIN İLÇELERİ

aydın il merkezi cadde ve sokaklar harita ile ilgili görsel sonucu

BOZDOĞAN    

aydın bozdoğan ilçesi ile ilgili görsel sonucu

BUHARKENT   

aydın buharkent ilçesi ile ilgili görsel sonucu

ÇİNE  

aydın çine ilçesi ile ilgili görsel sonucu

DİDİM

aydın didim ilçesi ile ilgili görsel sonucu

EFELER

aydın efeler ilçesi ile ilgili görsel sonucu

GERMENCİK   

aydın germencik ilçesi ile ilgili görsel sonucu

İNCİRLİOVA  

aydın incirliova ilçesi ile ilgili görsel sonucu

KARACASU

aydın karacasu ilçesi ile ilgili görsel sonucu

KARPUZLU

aydın karpuzlu ilçesi ile ilgili görsel sonucu

KOÇARLI  

aydın koçarlı ilçesi ile ilgili görsel sonucu

KÖŞK  

aydın köşk ilçesi ile ilgili görsel sonucu

KUŞADASI

aydın kuşadası ilçesi ile ilgili görsel sonucu

KUYUCAK  

aydın kuyucak ilçesi ile ilgili görsel sonucu

NAZİLLİ  

aydın nazilil ilçesi ile ilgili görsel sonucu

SÖKE  

aydın söke ilçesi ile ilgili görsel sonucu

SULTANHİSAR

aydın sultanhisar ilçesi ile ilgili görsel sonucu

YENİPAZAR   

aydın yenipazar ilçesi ile ilgili görsel sonucu

AYDIN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ YERLEŞKESİ

AYDIN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ YERLEŞKESİ ile ilgili görsel sonucu

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s