DİYARBAKIR’IN SEMT İSİMLERİ —– ALINTIDIR

DİYARBAKIR’IN SEMT İSİMLERİ

Diyarbakir Karte

 

Sur’un 4 kapısı…

diyarbakır turistik harita ile ilgili görsel sonucu

  “Urfakapı’nın eski adı Rum kapıdır.

Yani, Kayseri Rum’a giden kapıydı zamanında.

Dağkapı Ceberkapı idi ve Arapçaydı.

diyarbakır surları ile ilgili görsel sonucu

Yenikapı ise yine Arapçaydı ve adı da Maykapıydı.

Mardinkapı’nın eski adı ise Bağdatkapı idi.

Aynı zamanda Gazi Caddesi ise Bağdat Caddesi idi.” 

diyarbakır turizm haritası ile ilgili görsel sonucu

Melikahmet Caddesinin ismi niçin Melikahmet’tir, Diyarbakır Valisi Melikahmet Paşa bu caddeyi ve bu caddedeki camiyi (caminin minaresi yarıya kadar çift yarıdan sonra da tek yoldur ve bu cami Mimar Sinan’ın projesidir) yaptırdığı içindir.

diyarbakır melik ahmet caddesi ile ilgili görsel sonucu

Aynı zamanda cadde üzerinde Melikahmet Hamamı da bulunuyordu ancak Mehdi Zana zamanında hamam yıkıldı ve bir tek kubbesi kaldı.

diyarbakır melik ahmet hamamı ile ilgili görsel sonucu

Bir zaman bu caddenin ismi Urfa Caddesi idi.

Aslında Urfakapı‘nın eski adı Rum kapıdır.

diyarbakır urfa kapı ile ilgili görsel sonucu

Yani, Kayseri Rum’a giden kapıydı zamanında.

Dağkapı Ceberkapı idi ve Arapçaydı.

diyarbakır dağkapı ile ilgili görsel sonucu

Yenikapı ise yine Arapça’ydı ve adı Maykapıydı.

diyarbakır yenikapı ile ilgili görsel sonucu

Mardinkapı‘nın eski adı ise Bağdatkapısı idi.

diyarbakır mardin kapı ile ilgili görsel sonucu

Aynı zamanda Gazi Caddesi ise Bağdat Caddesi idi.

diyarbakır gazi caddesi ile ilgili görsel sonucu

1927’de Diyarbakır’ın Belediye Başkanı Nazım Önen, Belediye Meclisi kararı ile Bağdat caddesinin adını Gazi Caddesi olarak değiştirdi.

Tabii birçok mahalle ve sokağın ismi de bu dönem çevrildi.

Hüsrevpaşa Mahallesinin ismi neden Cemal Yılmaz olarak değişti, çünkü Köprülü sokağa uçak düştü ve pilotu Cemal Yılmaz’ın ismi buraya verildi.

Diyarbakır Sur'da yıkılan mahalleye muhtar adayı oldu

Pilot Cemal Yılmaz’ın da mezarı burada Şehitliktedir.

Bugünkü Cevatpaşa Mahallesinin adı eskiden Molla Bahattin Mahallesi idi.

diyarbakır cevatpaşa mahallesi ile ilgili görsel sonucu

Nebicami Mahallesinin ismi Derviş Hüseyin Mahallesi idi.” 

diyarbakır nebi cami mahallesi ile ilgili görsel sonucu

“Diyarbakır’ımız dünyada eşi, emsali olmayan bir şehirdir.

150 yıl evvel Diyarbakır’a dışarıdan bir adam gelse idi onu önce götürüp hamamlarda yıkarlardı.

Fakir ise yeni bir elbise giydirirlerdi.

diyarbakır surları ile ilgili görsel sonucu

Diyarbakır Surlarının uzunluğu 5.5 kilometre’dir ve 82 burcu bulunmaktadır.

90 yıllık Cumhuriyet her sene surların yıkılan bir burcunu onarmış olsaydı bugün tüm burçlar sağlam bir şekilde ayakta olacaktı.

Birinci Cihan savaşında dedelerimiz savaşa gitti, halk yoksulluk çekti, şehir sahipsiz kaldı.

diyarbakır Elbiseciler Çarşısı yanık çarşı ile ilgili görsel sonucu

Bugünkü Elbiseciler Çarşısı, yani Yanık Çarşı birinci Cihan harbinden sonra yandı.

diyarbakır (Çarşıya Şewiti) ile ilgili görsel sonucu

Yine aynı çarşıda (Çarşıya Şeviti) bir hamam vardı.

Yine, Diyarbakır’ın hamamlarından Su Akar Hamamı Necdet Cemiloğlu zamanında yıkıldı.

Gürani İşhanı,  Park Oteli idi.

Resim

Reha İşhanı’nın yerinde İstanbullu bir kadın gazinocu olan Kamuran Hanım’ın avlulu, eyvanlı, bodrumlu güzel bir evi vardı ve onu yıkıp yerine bu işhanını yaptılar.

Park Sinemasının yeri Bozkurt Oteli idi ve avlulu, taşlı evler idi yıkıldı gitti.

Aynı zamanda Cahit Sıtkı Tarancı’nın Evini 180 bin Liraya Ticaret Borsasında Muhammet Haman isminde bir tüccara satmışlardı.

diyarbakır Cahit Sıtkı Tarancı'nın Evi ile ilgili görsel sonucu

Kültür Bakanlığı burayı aldı ve müze yaptı.

Arif Hamdi Bey ve Hacı Nezir Bey’in evini Kebapçı Hacı Halit Efendi almıştı.

Ecevit’in Başbakan olduğu zaman o ev de alındı ve tarihi ev olarak yerinde bırakıldı.

Diyarbakır’ın tarihi Suriçi’ndeki evleri 1514 yılına kadar İranlı’ların elindeydi.

Dicle’nin On Gözlü Köprüsünün üst tarafında Acem Gölünde zamanında İranlılar çimdiklerinde o gölde boğulmuşlar.

diyarbakır Dicle  On Gözlü Köprü ile ilgili görsel sonucu

O gölün adı o yüzden Acem Gölüdür”

Ben u Sen‘in ismi nereden geliyor; Yedikardeş Burcu ile Evlibeden Burcundan geliyor.

Usta Yedikardeş Burcunu Çırağı ise Evlibeden Burcunu yapmış ve bir araya geldiklerinde, ‘usta sen mi, ben mi, daha usta’ diyerek kıyas yapmışlar.

diyarbakır ben u sen ile ilgili görsel sonucu

Bakmışlar ki çırağın yaptığı Evlibeden Burcu ustanın yaptığı Yedikardeş Burcunu geçmiş.

Usta çırağın elini çekmiş ve ‘Ben u Sen’  diye oradan atlayıp intihar etmişler.

diyarbakır ben u sen ile ilgili görsel sonucu

Ben u Sen ismi buradan gelmiştir.”  

“Diyarbakır’da İskenderpaşagilin evinden yeraltı tüneli Hamamlıya kadar gider.

Hamamlı dediğimiz Askeri Hastanenin altında olan bir yerdir.

diyarbakır askeri hastane ile ilgili görsel sonucu

Orada hamam kalıntıları da vardır.

O tünelin içerisinden geçerek İskenderpaşagilin hanımları hamama giderlermiş.

Yani, kadınlar hamama giderken gelirken o tüneli kullanırlarmış.

Yine Yenikapı‘dan (Maykapı) Sülüklühan’a, PTT’nin Alyanak Çarşısına Balıkçılarbaşı‘na kadar yeraltı kanalları vardı.

Gam götürmez bahçesinde bir çeşme vardı ve oradan çıkan su Sıtma tutanlar için şifalıydı”  

“Çocukluğumda, Ermeniler, Süryaniler, Keldaniler Sur’da vardı, bilirim.

diyarbakır suriçi ile ilgili görsel sonucu

Bayrampaşa, Kocaahmet ve Lalebey ve Alipaşa Mahallelerinde hemen hemen Ermeni, Süryani ve Keldanilerle Müslümanların ev sayıları aynı idi.

Fatihpaşa Mahallesinde de Ermeniler, Süryaniler, Keldaniler, Müslümanlar hep bir arada yaşarlardı.

Bir şehirde ne kadar çeşitli ırka mensup insanlar varsa orada adalet ve hürriyet bir düzen var demektir.

diyarbakır suriçi ile ilgili görsel sonucu

Hepsi bir arada kardeşçe, hemşeri olarak çalışıyorlar ve kimse kimsenin hakkına, hukukuna tecavüz etmezdi.

Herkes birbirine saygılıydı.

diyarbakır eski fotoğrafları ile ilgili görsel sonucu

Ermeniler o zaman İpekböceği, marangozluk, destici, tuğlacı, duvarcı, sıvacı zanaatlarıyla uğraşıyorlardı.

Aynı zamanda Diyarbakırlı Müslümanlar da ipekböcekçiliği işini yapıyorlardı.

Zamanın Diyarbakır Belediye Başkanı Hüseyin Bey’in Mantıhanesi vardı.

O zaman fabrikalara Mantıhane denirdi.

diyarbakır suriçi ile ilgili görsel sonucu

Bütün ipek işleri, boya işleri orada yapılıyordu.

O zaman  kadınların ipek elbiseleri, erkeklerin abaları orada yapılırdı.

Ermenilerden de öyle herkes zengin değildi; üç beş ev zengindi, gerisi fakirdi.

Kalabalık Yakup, Lütfü Palagil, Boyacıgil, Abacıgil vardı ve bunların büyükleri öldükten sonra çocukları İstanbul’a göç etti.

diyarbakır suriçi ile ilgili görsel sonucu

Fakir olan Ermeniler de iş bulmak için buradan göç ettiler. 

Yoksa Diyarbakır’da kimse onlara bir tatsızlık yapmamış.

Bugün bile gelip gidiyorlar ve o zamanki dostluğumuz, hemşeriliğimiz devam ediyor.

Diyarbakırlılar kesinlikle onların buradan gitmesini istemiyorlardı ve yine diyoruz, gelsinler, Ermeniler, Süryaniler, Keldaniler gelsinler, Sur’un mahallelerini, sokaklarını doldursunlar.

diyarbakır eski fotoğrafları ile ilgili görsel sonucu

Onları her zaman bekliyoruz.

Onlar da bizi gittikleri yerde seviyor, sayıyorlar.

diyarbakır eski fotoğrafları ile ilgili görsel sonucu

Tabii aynı zamanda da Ermenilerden, Süryanilerden Diyarbakır’ın gençleriyle evlenenler de çok olmuş.”  

Adını Toprak Mahsulleri Ofisinden alan Ofis Semti bundan 10 yıl öncesine kadar Diyarbakır’ın en gözde yerleşim yeriydi.

diyarbakır ofis caddesi ile ilgili görsel sonucu

 Diyarbakır’ın  en eski semtleri Dağkapı, Balıkçılar ve Melik Ahmet bölgeleridir.

Diyarbakır’da “Diclekent” olarak bilinen semt ve çevresi, şehrin lüks konutlarının, güvenlikli sitelerinin, zincir mağazaların olduğu bir yer olarak son on beş yıl içinde varlık bulan, hızla değişim ve dönüşüm geçiren bir yer olarak belirginleşmektedir.

diyarbakır diclekent ile ilgili görsel sonucu

“75 metre”, “75 yol” gibi çeşitli adlarla bilinen bölge, Diyarbakır’ın Kayapınar ilçesine bağlı Diclekent Semti’ndedir.

75 yol denilen çevre yolunun üzerinde bulunan evler “75 Metre” diye anılmaktadır.

diyarbakır “75 metre”, “75 yol” ile ilgili görsel sonucu

Çevre düzenlemeleri, üsluplaştırılmış biçim ve gündelik hayatın estetikleştirilmesi açısından yüksek ölçüde yatırım yapılan bir bölge olarak 75 metre, daha modern/lüks yapılarıyla ve daha elit/zengin sakinleriyle Diclekent’ten ayrışmaktadır.

DİYARBAKIR İLÇELERİ

DİYARBAKIR’IN SEMT İSİMLERİ ile ilgili görsel sonucu

BAĞLAR

diyarbakır bağlar ilçesi ile ilgili görsel sonucu

, BİSMİL

diyarbakır bismil ilçesi ile ilgili görsel sonucu

ÇERMİK

diyarbakır çermik ilçesi ile ilgili görsel sonucu

ÇINAR

diyarbakır çınar ilçesi ile ilgili görsel sonucu

 

ÇÜNGÜŞ

diyarbakır çüngüş ilçesi ile ilgili görsel sonucu

DİCLE

diyarbakır dicle ilçesi ile ilgili görsel sonucu

EĞİL

diyarbakır eğil ilçesi ile ilgili görsel sonucu

ERGANİ

diyarbakır ergani ilçesi ile ilgili görsel sonucu

HANİ

diyarbakır hani ilçesi ile ilgili görsel sonucu

HAZRO

diyarbakır hazro ilçesi ile ilgili görsel sonucu

KAYAPINAR

diyarbakır kayapınar ilçesi ile ilgili görsel sonucu

KOCAKÖY

diyarbakır kocaköy ilçesi ile ilgili görsel sonucu

KULP

diyarbakır kulp ilçesi ile ilgili görsel sonucu

LİCE

diyarbakır lice ilçesi ile ilgili görsel sonucu

SİLVAN

diyarbakır silvan ilçesi ile ilgili görsel sonucu

SUR

diyarbakır sur ilçesi ile ilgili görsel sonucu

YENİŞEHİR

diyarbakır yenişehir ilçesi ile ilgili görsel sonucu

 

diyarbakır turistik harita ile ilgili görsel sonucu

Kaynak: Eski zamanlar ve Sur…

diyarbakır dicle üniversitesi kampüsü ile ilgili görsel sonucu

DİYARBAKIR DİCLE ÜNİVERSİTESİ YERLEŞKESİ

dicle üniversitesi kampüsü ile ilgili görsel sonucu

2 thoughts on “DİYARBAKIR’IN SEMT İSİMLERİ —– ALINTIDIR

  1. hocam siz Diyarbakır’da kaldınız mı? bilmiyorum. Diyarbakır’ı bilmediğiniz belli. Verdiğiniz bilgilerin yarısı yanlış ve yalan. Araştırmadan masa başı bilgi yanlış olur. Diyarbakır tarihinde Bağdat diye bir kapı yok. May diye bir kapı yok. 81 değil 82 burç dur. Melik değil Melek Ahmet Paşa cad.dir. Bu cadde Urfa cadde değil…..

    Beğen

    • MEHMET SONGÜR KARDEŞİM, 82 BURÇLA İLGİLİ DÜZELTMEYİ YAPTIM. İLGİ VE DİKKATİN İÇİN TEŞEKKÜR EDİYORUM. ELEŞTİRİDE BİRAZ ÖLÇÜ KAÇMAKLA BERABER -“VERDİĞİNİZ BİLGİLERİN YARISI YANLIŞ VE YALAN.” – UYARILARIN İÇİN TEKRAR TEŞEKKÜR EDİYORUM.

      Beğen

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s