İSMAİL HAKKI TONGUÇ —– ALINTIDIR

İSMAİL HAKKI TONGUÇ 

ismail hakkı tonguç ile ilgili görsel sonucu

İsmail Hakkı Tonguç, 1893 yılında Bulgaristan’ın Silistre şehrine bağlı bugünkü adı Sokol olan Tatar Atmaca Köyü’nde doğdu.

Babası Kırım göçmenlerinden Hacı Velioğlu İdris, annesi ise Dobrucalı bir Türk olan Vesile Hanım’dı.

Bulgaristan Silistre  Sokol   Tatar Atmaca Köyü ile ilgili görsel sonucu

Biri kız 8 kardeşin en büyüğü olan İsmail Hakkı Tonguç, eğitim hayatına kendi köyünde başladı ve 4 yıllık ilkokulu bitirdikten sonra Silistre’de Rüştiye’ye devam etti.

ismail hakkı tonguç ile ilgili görsel sonucu

Köyünde bir süre tarım ile uğraştıktan sonra 1914 yılında İstanbul’a giderek eğitimine devam etti.

Ardından Maarif Nazırı Şükrü Bey’in yardımlarıyla parasız yatılı olarak Kastamonu Öğretmen Okulu’na gönderildi.

Bu esnada Osmanlı Devleti I. Dünya Savaşı‘na girmesi sebebiyle zorlu bir eğitim hayatı yaşamaktaydı.

5 Mayıs 1916‘da İstanbul Öğretmen Okulu’na geçiş yaptı ve buradan mezun oldu.

1918 yılında açılan bir sınavı kazanarak Almanya’ya öğrenime gönderildi.

ismail hakkı tonguç ile ilgili görsel sonucu

1 Ekim 1918 ile 27 Nisan 1919 tarihleri arasında Karlsruhe-Ettlingen‘deki Öğretmen Okulu’nda Türk öğrenciler için düzenlenen özel eğitim programına katıldı.

1. Dünya Savaşı’nın bitmesi ile Almanya’daki diğer Türk öğrenciler ile yurda döndü.

ismail hakkı tonguç eğitim yoluyla canlandırılacak köy ile ilgili görsel sonucu

İsmail Hakkı Tonguç, İstanbul’a geldikten kısa bir süre sonra Eskişehir Öğretmen Okulu Resim-Elişi ve Beden Eğitimi Öğretmenliği’ne atandı.

1921 yılının Haziran ayında Eskişehir’in Yunanlılarca işgal edilmesi üzerine Ankara’ya gitti.

ismail hakkı tonguç ile ilgili görsel sonucu

Ülkenin işgal altında olmasından dolayı tekrara Almanya’ya dönerek Kalsruhe’de Güzel Sanatlar Yüksek Okulu’nda grafik, tahta işleri ve illüstrasyon eğitiminin yanı sıra Ettlingen Beden Eğitimi Enstitüsü’nde beden eğitimi derslerine devam etti.

Bulgaristan Silistre  Sokol   Tatar Atmaca Köyü ile ilgili görsel sonucu

1922 yılında eğitimini tamamladıktan sonra Konya Öğretmen Okulu ve Konya Lisesi’ne eğitmen olarak atandı.

Bulgaristan Silistre  Sokol   Tatar Atmaca Köyü ile ilgili görsel sonucu

Bir süre Ankara, Adana ve Konya’da öğretmenlik yaptıktan sonra Almanya, İngiltere ve Fransa’da mesleki incelemeler yapmak üzere seminerlere katıldı.

1925 yılında Ankara’da Muallim Mektebi’ne atandıktan sonra 11 Mart 1926‘da Maarif Vekaleti Levazım ve Alatı Dersiye Müzesi Müdürlüğü’ne getirildi.

Merkezdeki yöneticilerden biri konumuna gelen İsmail Hakkı Tonguç, 10 Temmuz 1926‘dan 26 Ağustos 1926‘ya kadar İlköğretim müfettişleri ve ilkokul öğretmenleri için Ankara’da açılan “İş ilkesine dayalı öğrenim kursu” başlatarak yabancı eğitimciler ile birlikte Köy Enstitüleri projesinin temelini attı.

ismail hakkı tonguç mezarı ile ilgili görsel sonucu

1927 yılında Nafia Kamil ile evlenen Tonguç bu evlilikten Engin ve Yalım adında iki çocuk sahibi olmuştur.

ismail hakkı tonguç   gazi eğitim enstitüsü müdürü iken ile ilgili görsel sonucu

1929–1933 yılları arasında Gazi Eğitim Enstitüsü’nde etkin görevlerde çalışarak hem öğretmenlik hem de daha sonra kurumun müdürlüğünü yaptı.

1935 yılında Köy Enstitüleri’nin kurmasını sağlayacak İlköğretim Genel Müdürlüğü’ne getirildi.

ismail hakkı tonguç ve saffet arıkan ile ilgili görsel sonucu

Dönemin Kültür Bakanı Saffet Arıkan ile birlikte hazırladığı raporla Köy Enstitüleri programını hazırladı.

Ertesi yıl Kayseri, Çorum ve Yozgat’a giderek buralarda eğitmen kurslarıyla ilgili çalışmalar yaptı ve 1936‘da Köy Enstitüleri’nin ilki sayılan Eğitmen Kursu’nu Eskişehir’e bağlı Mahmudiye’de açtı.

Bulgaristan Silistre  Sokol   Tatar Atmaca Köyü ile ilgili görsel sonucu

1937 yılında Köy Eğitmenleri yasası çıktıktan sonra İzmir’de ve Eskişehir Çifteler’de ilk köy öğretmen okulları açıldı.

Yurtdışında yaptığı incelemeler neticesinde kurum geliştirildi ve Hasan Ali Yücel‘in Milli Eğitim Bakanı olmasıyla çalışmaları hız kazandı.

ismail hakkı tonguç ile ilgili görsel sonucu

17 Nisan 1940‘da Köy Enstitüleri Kanunu çıktıktan sonra açılan kurumlar ile bizzat ilgilendi.

1946 yılında Köy Enstitüleri hakkında açılan davalar sebebiyle görevinden alındı ve Talim Terbiye Kurulu üyeliğine getirildi.

ismail hakkı tonguç mezarı ile ilgili görsel sonucu

Dönemin Cumhurbaşkanı İsmet İnönü yurdun çeşitli yerlerine sürgün olarak gönderilmesine engel olamadı.

ismail hakkı tonguç mezarı ile ilgili görsel sonucu

Tüm bu olanlar neticesinde 1954 yılında kendi isteği ile emekli oldu.

Hayatının geri kalan yıllarında Avrupa’daki eğitim sistemini incelemekle geçirdi ve 27 Mayıs Devrimi‘nden sonra hazırlanan yeni Anayasa için eğitimle ilgili madde taslakları hazırladı.

ismail hakkı tonguç ile ilgili görsel sonucu

Bir süredir Almanya’da hastalığı içi tedavi görmekte olan İsmail Hakkı Tonguç, 24 Haziran 1960‘da Ankara’da vefat etti, cenazesi Ankara Cebeci Gömütlüğü’ne defnedildi.

ismail hakkı tonguç ile ilgili görsel sonucu

TONGUÇ BABA

ismail hakkı tonguç   Yıl 1944.  Ilgaz dağlarının eteklerinde bir köy ilkokulu... ile ilgili görsel sonucu

Yıl 1944.

Ilgaz dağlarının eteklerinde bir köy ilkokulu…

Köy Enstitüleri için güç bela aldırılmış dört jipten biriyle çok sayıda köyü bizzat gezmesiyle tanınan İlköğretim Genel Müdürü İsmail Hakkı Tonguç, okulun önünde araçtan iner.

Bulgaristan Silistre  Sokol   Tatar Atmaca Köyü ile ilgili görsel sonucu

Bardaktan boşanırcasına yağan yağmurun altında uzun süre kapıyı açtırmaya çalışır.

Sonunda okulun başöğretmeni gelir ve okulu gezdirmeye başlar.

ismail hakkı tonguç mezarı ile ilgili görsel sonucu

Tonguç, daha yeni inşa edilmiş okulun sınıflarından birinde tavandan damlamakta olan suyu görünce başöğretmene nedenini sorar.

Başöğretmen umursamaz bir tavırla;

– “Birkaç kez Çankırı İl Eğitim Müdürlüğü’ne yazdım ama kimse ilgilenmedi,” der..

Tonguç;

– “Peki, siz bir şeyler yapamaz mısınız?” deyince başöğretmen birdenbire çıkışır:

– “Ben başöğretmenim, dam aktarıcısı değil!”

İlköğretim Genel Müdürü’nün bu sözleri duymasıyla bahçeye fırlaması bir olur.

İnşaattan kalma bir merdiven bulur.

Çatıya tırmanarak kırık kiremitlerin yerini tespit eder ve yenileriyle değiştirir.

Bütün bunlar birkaç dakika içinde olup bitmiştir.

Tonguç, aşağı inince başöğretmene dönerek;

– “Bir daha dam akarsa Çankırı’ya bildirme.

Hemen bana haber ver, ben gelir hallederim,” diyerek kartını uzatır.

Başöğretmen elindeki kartta yazan isme ağzı açık bakarken Tonguç çoktan başka bir köye gitmek üzere uzaklaşmıştır bile.

ismail hakkı tonguç mezarı ile ilgili görsel sonucu

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s