CEMAL AZMİ BEY —– ALINTIDIR

CEMAL AZMİ BEY

Ä°lgili resim

Mehmet Cemal Azmi Bey

(d. 1868, Arapkir – ö. 17 Nisan1922, Berlin), Osmanlı devlet adamı.

  1. Dünya Savaşı sırasında olağanüstü sivil ve askeri yetkilerle Trabzon valisi olarak görev yapan Cemal Azmi; savaştan sonra kurulan mahkeme tarafından Trabzon’da Ermeni kırımı yapmaktan suçlu bulunup idama mahkum edilmiş ve Ermeni komitacıların düzenlediği bir suikast sonucu Berlin’de öldürülmüştür.

Tartışmalı bir kişilik olan Cemal Azmi Bey, bir yandan Trabzon valiliği döneminde binlerce Ermenilerin boğulmasından sorumlu tutulmakta ve “Trabzonin kasapi” olarak anılmakta iken bir yandan da Rus donanmasının şehri bombalamasına karşı durmuş, Türk ordusuna erzak sağlamak ve Türk ahaliyi Ermeni çetelerin saldırılarından korumak için büyük çaba göstermiş bir Ermeni terörü kurbanı olarak görülür.

Yaşamı

 1868 yılında Arapkir’de dünyaya geldi.

Babası Defteri Hakani (Tapu dairesi) müdürlerinden Osman Nuri Bey, annesi Gülsüm Hanım’dır. Arapkir’deki ilk tahsilinden sonra öğrenimine İstanbul’da devam etti.

1891’de Mülkiye Mektebi’nin yüksek kısmını bitirdi ve öğretmenliğe başladı.

Elaziz İdadisi’nde öğretmenlik, Şam Islahhanesi’nde mektep müdürlüğü yaptıktan sonra Suriye Vilayeti maiyet memurluğunda kaymakamlık stajı yaptı.

1896-197 arasında Suşehri, Ustrumca, Avrethisar, Kosova Merkez kazası kaymakamlıklarında bulundu.

Kosova Merkez Kazası kaymakamlığı sırasında İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne üye oldu.

Ruslar’ın Erzurum’u işgal etmesi üzerine 17 Şubat 1919’da Trabzon’u Rum Metropolit Hırisontos’a teslim ederek şehri terk etti, vilayet erkanı ile birlikte o zaman bir ilçe merkezi olan Ordu’ya yerleşti.

cemal azmi bey ile ilgili görsel sonucu

  Valilik Sonrası 

İşgalci İtilaf Devletleri tarafından tutuklanmak isteyince ülkeyi terk etti, ailesiyle Berlin’e yerleşti.

Berlin’de küçük bir dükkan açarak tütün ticareti ile uğraştı.

21 Mayıs 1919’da sonuçlanan davada suçlu bulunup gıyabında idama mahkum edildi.

cemal azmi bey ile ilgili görsel sonucu

 Öldürülmesi

Cemal Azmi Bey’in ismi, 1919’da Erivan’da toplanan Batı Ermenileri İkinci Kongresi’nde öldürülmesine karar verilen kişiler arasında yer alıyordu.

17 Nisan 1922’de Berlin’de “Nemesis” adlı Ermeni örgütün fedaileri tarafından İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin ileri gelenlerinden Dr. Bahattin Şakir Bey ile birlikte ailesinin gözü önünde öldürüldü.

Mezarı, Berlin Türk Şehitliği’ndedir.

cemal azmi bey ile ilgili görsel sonucu

 Ölümünden sonra

1926’da Türkiye Cumhuriyeti hükümeti, Ermeni çeteciler tarafından siyasi nedenlerle öldürülenlerin ailelerine yardım etmek için bir yasa çıkardı.

Meclisin kabul ettiği listede Talat Paşa, Cemal Paşa, Bahattin Şakir, Cemal Paşa’nın yaveri Süreyya ve Nusret Beyler ve Sait Halim Paşa ile birlikte Cemal Azmi Bey de yer aldı.

cemal azmi bey ile ilgili görsel sonucu

Dr. Bahattin Şakir ve Arapkirli Cemal Azmi Bey

 (17 Nisan 1922)

cemal azmi bey ile ilgili görsel sonucu

Arshavir Shiragian ve Aram isimli iki Ermeni tetikçi tarafından Berlin’de ailelerinin yanında katledildiler.

Katilin ağzından okuyalım:

“…Savage marka bir Amerikan tabancası olan revolverimi çekerek Türklerin üzerine atıldım.

Grubun dışında beklemekte olan Talat’ın dul hanımı geldiğimi gördü ve üzerime atladı.

Hanım olduğuna bakmaksızın sol elimle kendisine bir darbe indirdim.

Bir çığlık atarak yere düştü.

Cemal Azmi, o esnada bana doğru dönmüştü.

Çok yakınımda duruyordu.

Silahımın namlusunu hafifçe sol tarafa doğru çevirerek sol gözünün altına doğru nişan aldım ve tetiği çektim.

Yere yığılıverdi.

O esnada elini cebine sokmakta olan Doktor Bahattin Şakir’e doğru hızla yöneldim.

Tabancamın namlusunu gördüğü zaman “Ah, ah, ah!” diye haykırdı.

Bu hali hıncımı daha da artırmıştı.

Alnına nişan alarak “Ah tabii” diye bağırdım.

Kurşun hedefine ulaşmayarak sol yanağına isabet etti.

Hala ayakta duruyordu.

O anki endişemi anlatmam imkânsız.

Bu arada arkamda ki arkadaşım Aram yetişti, elindeki Mauser’i Bahattin Şakir’in alnına doğrultarak tetiği çekti.

Ä°lgili resim

Yerde yatmakta olan katil arkadaşının cesedi üzerine düştüğünü gördüm.

Cesetleri haç şeklinde korkunç bir manzara oluşturmuştu.

Binlerce Ermeni çocuğunun ölümünden sorumlu olan Trabzon canavarı Cemal Azmi ile aslen doktor ve Tıp Fakültesi’nde profesör olan ve muazzam bilgisini kitlesel imha hareketini uygulamaya koymak için kullanan önde gelen İttihatçılardan Bahattin Şakir; sonunda her ikisi de cehennemin yolunu tutmuştu…”

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s