BIYIK —– ALINTIDIR

BIYIK

atatürk bıyıklı fotoğrafları ile ilgili görsel sonucu

atatürk bıyıklı fotoğrafları ile ilgili görsel sonucu

 

Erdoğan’ın bıyığı

Ä°lgili resim

Siyasi magazinin gündeminde bıyık var!

“Erdoğan istedi” diye; Süleyman Soylu, Burhan Kuzu, Bekir Bozdağ, Efkan Ala, Yalçın Akdoğan gibi partililer bıyık bıraktı!

Ä°lgili resim

Kimi valiler gibi bürokraside görev yapanlar da bıyık modasına uydu.

Yerel seçim aday tanıtımında Erdoğan, Kocaeli Başiskele Belediyesi Başkan adayı Yasin Özlü’den bıyık bırakmasını istedi.

Emir hemen yerine getirildi!

Erdoğan, Kocaeli Başiskele Belediyesi Başkan adayı Yasin Özlü'den bıyık bırakmasını istedi. ile ilgili görsel sonucu

Erdoğan bu dayatmayı neden yapıyor?

Bıyığın sünnet olması mı sebep?

Asıl sakal sünnet; ama Erdoğan’ın kimseden böyle isteği yok!

Zaten kendisi de sakalsız!

Bıyığın tarihi İslam’dan çok önce:

İtalyan Prof. Allan Peterkin, “bıyık-sakalın” kültürel tarihi konusunda iki kitap yazdı:

-1001 Bıyık…

-1001 Sakal…

Prof. Allan Peterkin, 1001 Bıyık ile ilgili görsel sonucu

 

Prof. Allan Peterkin, 1001 Bıyık ile ilgili görsel sonucu

İlk bıyık bırakma hangi dönemde oldu?

M.Ö. 2650 yılına ait eserlerde; Mısır’da erkeklerin dudaklarının üzerindeki kılları kalem inceliğinde bıraktıkları görülüyor.

Bugünlerde de moda olmaya başlayan “Ayhan Işık bıyığı” gibi…

ayhan ışık bıyığı ile ilgili görsel sonucu

Mısırlıların bıyık bırakmalarının sebebi, davranışlarını tanrısal bulup heykellerini yaptıkları kedilere duydukları hayranlıktı!

Ama…

Vücut kıllarını aşağılık ve hayvani gören Firavun Tik İken Kola “kıl yasağı” ile M.Ö. 1800’lerde sakal-bıyığın sonunu getirdi!

Fakat. Krallar ve kraliçeler bu kez altın ve gümüşten “postiş” adını verdikleri sakal-bıyık takmaya başladı.

Kraliçe Hatşepsut’un takma bıyık-sakalı pek meşhurdu…

kraliçe hatşepsut ile ilgili görsel sonucu

Herkes Mısırlılar gibi sahte sakal- bıyıkla gezmedi!

Asurlular M.Ö. 7’nci yüzyılda sakal ve bıyıklarını kınayla boyayıp altın tozuna buladı.

Persler gösterişli uzun bıyıklarının üzerine titreyip kızıla boyadı.

Savaş bile çıktı

İlk sakal-bıyık savaşı Persler ile Tatarlar/Türkler arasında yaşandı.

Tatarlar, temizlik sebebiyle bıyık- sakala karşıydı!

Zamanla değişmiş olsa gerek; Cengizhan ve torunu Kubilay’ın -bilgeliğin, liderliğin ve eşsiz askeri gücün simgesi bildikleri- bıyıkları vardı.

CENGİZ HANIN BIYIĞI ile ilgili görsel sonucu

Macarlar da -Türkler gibi- kahramanları Arpad’tan beri bin küsur yıldır bıyıklı.

Spartalılar, bıyık bırakmayı kanunlaştırdı; korkakların bıyığının yarısını kesti.

Yunanlar, sakal olmaksızın bıyık bırakmayı hor gördü.

Romalılar, savaştıkları devasa bıyıklı Gotlar, Galyalılar, Saksonlar, Franklar yüzünden bıyıktan nefret etti.

Böylece tıraşta; sıcak su, ustura, yağlı krem kullanan ilk Romalılar oldu.

Çinli erkeklerde bugün pek bıyık yok; oysa Konfüçyüs “bıyıksız bir adam ruhsuzdur” dedi!

konfüçyüs resmi ile ilgili görsel sonucu

Çin tarihi filmlerinde görüyoruz; -ülkücülerin bıyığına benzer- “Fu Manchu bıyığı” meşhurdu.

“Fu Manchu bıyığı” ile ilgili görsel sonucu

Araplar, bıyık-kedi ilişkisini başka açıdan değerlendirdi; “bıyıksız adam kuyruksuz kediye benzer” diye atasözleri vardı.

Erdoğan, Huber Köşkü’nde yandaş gazetecilerle buluşmasında bıyık bırakmalarını tavsiye etti.

Sabah yazarı Melih Altınok’un “efendim benim bıyığım kedi bıyığı gibi çıkıyor” sözüne Erdoğan, “niye kedileri küçümsüyorsun ki onların bıyıkları gayet güzel” yanıtını verdi!

Melih Altınok'un “efendim benim bıyığım kedi bıyığı gibi çıkıyor” ile ilgili görsel sonucu

Kuşkusuz zamanla dinin sembolü de oldu bıyık.

15’inci yüzyılda İngiliz yasası erkeklerin üst dudak kıllarını kesmelerini zorunlu kıldı: “Bütün erkekler dudaklarının üstünü tıraş etmelidir; aksi takdirde düşman olarak görüleceklerdir.”

Protestanların, Katolikleri protesto etmek için bıyık bıraktıklarını bilir miydiniz?

Keza. Batılılar 18’inci yüzyılda sakal- bıyıktan tamamen vazgeçmiş görünüyordu.

Lamba gölgesi

Şimdilik Erdoğan kimsenin bıyık stiline karışmıyor.

Peki, Erdoğan’ın bıyık stili ne:

-“Lamba gölgesi bıyığı” mı?

-“Ressam fırçası bıyığı” mı?

-“Tren vagonu bıyığı” mı?

Ä°lgili resim

Prof. Peterkin’in kitabındaki 27 bıyık stilinden Erdoğan’a bu üçü benziyor!

Peki, Erdoğan’ın bıyık stili sünnete uyuyor mu?

Hz. Muhammet, müminlerin -Hıristiyanlardan, Yahudilerden, Zerdüştlerden ayrılmaları için- bıyıklarını kırpmalarını, sakallarını uzatmalarını söyledi.

Ama bıyık İslam’da hep tartışma konusu oldu:

İmam Mâlik, bıyığın kısaltılmasına taraftardı.

Hanbel’e göre bıyığın kısaltılması ile tıraş edilmesi arasında fark yoktu.

Tirmizi, Peygamberin, “bıyığını kısaltmayan bizden değildir” dediğini nakletti.

Hanefiler, kişilerin bıyıklarını uzatmalarını hoş karşıladı. Vs.

Aslında çoğu dinde tek başına bıyık bırakılmaz.

Sakallı olup bıyık bırakmayan dindarlar da var; kimi IŞİD ya da Hıristiyan Amish ve Hutterciler gibi…

Politik bıyık da var.

Örneğin, Türkiye’de bıyık şekli kişinin siyasi görüşünü yansıtıyor!

Bize has değil; ABD’deki Afro- Amerikalılar -Martin Luther King gibi- tıraşlı beyaz adamlardan farklarını ortaya koymak için bıyık bıraktı.

Brezilya’da Senato Başkanı posbıyıklı Jose Sarney Costa’nın yolsuzluklarını protesto etmek için erkekler bıyık grevi (greve de bigode) eylemi yaptı.

Arjantin’den Meksika’ya kadar faşist liderlerin bıyıkları eylemlerin sembolleri oldu.

Bizdeki diktatör ise üniversitelerde sakalı yasaklatmıştı!

Bugün dünyada sakal-bıyık -özellikle de eşcinseller yüzünden- tekrar moda oldu.

Evet…

Bıyık sadece dudak üstündeki birkaç kıldan ibaret değil; kimi görüşlerin ve tercihlerin simgesi…

SONER YALÇIN

bıyık şekilleri ile ilgili görsel sonucu

Bıyığın Tarihçesi

M.Ö- 2650 Yılında eski Mısır kaynaklarında, sakaldan hariç bıyık tek başına Mısırlılarda görülmüş.

Romalılar Galyalıları saç ve bıyık bıraktıkları için, Barbar olarak nitelemişler.

1447 yılında İngiltere’de çıkan bir yasa ile erkeklerin dudaklarının üzerindeki kılları kesmeleri yasaya bağlanmış, yalnız 400 yıl sonra İngiliz askerlerine bıyık bırakmak zorunlu hale getirilmiş.

(kaynak Anabritannica)

Türkler’de bıyık kutsal gibi bir şey.

 Atalarımızda tarih boyunca bıyık var.

Genelde erkekliğin sembolü olarak günümüze kadar gelmiş.

Bundan çok değil 25 yıl kadar önce Anadolu’da bıyıksız gezmek, cesaret isterdi ve başka anlamlara sebebiyet verirdi.

Bıyıksız erkekler tenha yerlerde sıkıştırılarak, “Anan gibi saç uzatacağına Baban gibi bıyık bırak”, denerek tartaklanırdı ve daha da ileriye işi götürürlerdi.

Bıyıksız erkekler de kendilerini, “bıyıkta keramet olsa kedide çıkmaz” diyerek savunurlardı.

Türk erkekleri için bıyık namus, kavramı ile eş değer anlayıştaydı ve en büyük iddialarda ortaya bıyık kesmece konurdu, ondan başka daha büyük bir iddia yok gibiydi.

Peygamberin de bıyıklı olduğu ve sakalını ve bıyığını boyadığı bilgileri günümüze kadar gelmiştir.

İslamiyet’te bıyık bu yüzden sünnettir.

Ä°lgili resim

Osmanlı döneminde yeniçerilerde ve savaşçı kesiminde abartılı sakal ve bıyık ön planda.

Nedenine gelince savaş sırasında, düşman askerlerine daha heybetli görünmek ve korku vermekmiş.

Rakibini ilk önce moral olarak yıkacaksın taktiği o günlerde de uygulanmış.

Tarihe bıyıkları ile girmiş birçok ünlü vardır.

hitler bıyığı ile ilgili görsel sonucu

Bunlardan Faşist lider Hitler ve o komik bıyığı ama o günkü ortamda o bıyık bir sembol olmuş ve rakibi Stalin o da başka bir ideolojinin sembolü olacak bıyık tipi ile hafızalarımıza kazınmış.

stalin bıyığı ile ilgili görsel sonucu

Dünyada bundan 20 yıl öncesine kadar en erkek millet İtalyanlarmış, en fazla bıyık İtalyan erkeklerini süslemiş.

Biz kara bıyıklı Türkler ilk sırayı maalesef makarnacılara kaptırmışız.

12 Eylül ihtilalini yapanlar resmi dairelerde 657-1475 tabi olarak çalışanlara bıyık genelgesi yayınladılar o genelgede şekli çizilen bıyık bırakma dışında ki bıyıkların yasak olduğunu bildirdiler.

12 eylül'de bıyık yasağı ile ilgili görsel sonucu

12 Eylül ihtilali döneminden önce ve halen geçerli olan, bıyık şekilleri erkeklerimizin hangi tarafta yer aldıklarının burunlarının altındaki imzalarıydı.

ülkücü bıyığı ile ilgili görsel sonucu

Ülkücüler Hilal şeklinde dudaklarından aşağıya sarkan bıyık şeklini sembol yapmışlardı, halen de devam etmektedir.

Devrimciler Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının bıyık şeklini kabul ederek kalın ve dudaklardan aşağıya fazla inmemek şartı ile ve halen uygulayanlar var.

Ä°lgili resim

Radikal Dincilerin bıyık sembolleri o zamanlarda aynıydı ve şimdi çok moda olan Fırça bıyık tabir edilen üzerleri makasla kırpılmış, bıyık modelidir.

dinci bıyığı badem bıyık görseller ile ilgili görsel sonucu

O dönemlerde şimdi bu yazıyı okuyanlara komik gelecek ama bıyıkları yüzünden, vurulup öldürülenler, o kadar fazla ki!

Bıyık çeşitlerine gelince.

Pala bıyık:

Bu bıyığı taşıyanlara halen Pala olarak seslenilmekte.

Burma bıyık:

Uçları hafifçe yukarı kıvrık olan bıyık şekli

Kaytan Bıyık:

Ağız kenarlarından biraz aşağıya sarkan ve ince bırakılan bıyıktır.

Badem Bıyık:

Genelde eskiden şehirli kişilerin bıraktığı bıyık şekli.

Burma bıyık:

İşte kol gibi bıyık şekli dedikleri cinsten, raconu devamlı burmak gerekir.

Tabii bıyık rengi de çok önemli idi.

Eskiden saç ve bıyık boyaları yaygın olmadığı için, genelde pratik çözümlere gidilirdi, bunların başında Badem ve Fındık kabukları yakılarak bıyıklara sürülürdü.

CENGİZ DAMAR

atatürk bıyıklı fotoğrafları ile ilgili görsel sonucu

BIYIK

Yakutçada kullanılan bıdık, sözcüğün eski biçimi olmalıdır.

Buna göre bıt- (>bıd- >bıy-) kökünden -ık ekiyle türetilmiştir (bıt-ık > bıd-ık > bıy-ık).

 Diğer lehçelerdeki burut, murut şekilleri, ayak kelimesinde olduğu gibi, -t-/-d-/-y-/-z-/-r- ses denklikleri ile açıklanabilir.

Kelimenin -r-‘li varyantları, anlam ilgisi ve kelime başı b>m değişmesi, bu organ adının burun (>murun) kelimesiyle aynı kökten türetilmiş olabileceğini düşündürmektedir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s