AHMET AĞAOĞLU —– ALINTIDIR

AHMET AĞAOĞLU

türkçü ahmet ağaoğlu ile ilgili görsel sonucu

Yazılarında ve siyasal yaşamında Batı uygarlığının bütünüyle benimsenmesini, Türkçülüğü ve liberal düşünceyi savunan düşünür ve siyaset adamıdır.

1869 yılında Şuşa-Karabağ’da doğdu.

şuşa karabağ harita ile ilgili görsel sonucu

İlköğrenimden sonra, annesinin çabasıyla Rus gimnasyum’una gönderildi.

Batılı düşüncelerle tanıştığı bu okulu bitirdikten sonra, hukuk, tarih ve siyasal bilimler eğitimi gördüğü Paris’e gitti (1888).

Üniversite yıllarında hocası Ernest Renan’dan etkilendi.

Paris’te tanıştığı Cemalettin Afgani onun İslamiyet’e ilişkin düşüncelerini etkiledi.

Üniversite öğrenciliği sırasında La Nouvelle Revue, Revue Bleu gibi dergilerde yazıları yayımlandı.

Ağaoğlu’nun Fransa’da bulunduğu yıllar onun özellikle Fransız Devrimi’nin getirdiği düşüncelere yakınlaşmasına, Batılı liberal kavram ve değerleri incelemesine olanak verdi.

türkçü ahmet ağaoğlu ile ilgili görsel sonucu

1894’te Azerbaycan’a döndü.

İrşat, Terakki, Fuyuzat gazetelerini yayımladı.

İttihat ve Terakki’nin yayın organı olan Şurayı Ümmet’e yazılar yazdı.

Bu dönemde temel olarak Rusya Müslümanlarının birliği ve kültürel gelişmesi doğrultusunda mücadele verdi.

şurayı ümmet gazetesi ahmet ağaoğlu ile ilgili görsel sonucu

Çarlığın baskısına karşı Difai adlı bir gizli cemiyet kurdu.

Üzerindeki baskılar yoğunlaşınca, 1909’da ailesiyle birlikte İstanbul’a göç etti.

  1. Meşrutiyet döneminde Ağaoğlu, dağılan Osmanlı İmparatorluğu’nda milliyetçilik açısından en geç kalan Türklerin, varlıklarını sürdürebilmek için milli şuur kazanmalarının zorunlu olduğu görüşüne, Türkçülük akımına bağlandı.

Bu dönemde Ziya Gökalp’le birlikte “Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak” biçiminde ifade edilen düşüncenin, daha çok Türkçü ve çağdaşlaşmacı yönüne ağırlık verdi.

Ağaoğlu için Türkçülük siyasal bir programdan çok, ulusun kurtuluşunu sağlayacak birleşmenin temel kültürel harcı idi.

şurayı ümmet gazetesi ahmet ağaoğlu ile ilgili görsel sonucu

1911’de Türk Yurdu Cemiyeti’nin kurucuları arasında yer aldı.

türkçü ahmet ağaoğlu ile ilgili görsel sonucu

Cemiyetin yayın organı Türk Yurdu dergisinde yayımladığı “Türk Alemi”, “Osmanlı İnkılabının Şarktaki Tesiratı”, “İslam’da Davayı Milliyet” gibi yazı dizileri ilgi uyandırdı.

Babanzade Ahmet Naim ve Süleyman Nazif gibi İslamcı ve Osmanlıcı yazarlarla giriştiği tartışmada Türkçülükle İslam’ın çelişmediğini kanıtlamaya çalıştı. O sıralarda, İttihatçı eğilimlerin söz sahibi olmaya başladığı Darülfünunda Rus dili ve Türk tarihi hocalığı yapmaya başladı.

akın gazetesi ahmet ağaoğlu ile ilgili görsel sonucu

1914’te Afyonkarahisar mebusluğuna seçildi.

1915’te İttihat ve Terakki’nin genel merkez üyesi oldu.

1917 Ekim Devrimi’nden sonra Kafkas orduları siyasi müşaviri olarak Rusya’ya gitti.

türkçü ahmet ağaoğlu ile ilgili görsel sonucu

Geri döndüğünde İngilizler tarafından tutuklandı ve Malta’ya sürüldü.

1921’de serbest bırakılınca Anadolu’ya geçen Ağaoğlu Ankara Hükümetince Matbuat Umum Müdürlüğü görevine getirildi.

şurayı ümmet gazetesi ahmet ağaoğlu ile ilgili görsel sonucu

1930’da Cumhuriyetçi Serbest Fırka’nın kuruluşuna katıldı.

Partinin programı ve tüzüğünün oluşturulmasına önemli katkısı oldu.

türkçü ahmet ağaoğlu ile ilgili görsel sonucu

Serbest Fırka kendisini feshedince çoğu kurucuların aksine eski partisine dönmedi.

1933’te Akın gazetesini çıkardı.

CHP’ye muhalif bir çizgi izleyen gazeteyi kısa süre sonra kapatmak zorunda kaldı.

şurayı ümmet gazetesi ahmet ağaoğlu ile ilgili görsel sonucu

Cumhuriyet döneminde gerek CHP içindeki tutumunda, gerekse Kadro hareketini temsil eden Şevket Süreyya Aydemir ile giriştiği tartışmada, Ağaoğlu’nun batılı parlamenter düzene yakınlığı ve “bütüncü” toplumsal anlayışlara karşı, Batılı anlamda birey özgürlüğüne dayalı toplumsal ve iktisadi görüşleri ağırlık kazanmıştır.

şurayı ümmet gazetesi ahmet ağaoğlu ile ilgili görsel sonucu

Gazete yazılarını topladığı “Devlet ve Fert” (1933) adlı kitabı ve bir ütopya denemesi olan “Serbest İnsanlar Ülkesinde” (1930) bu açıdan önem taşır.

türkçü ahmet ağaoğlu ile ilgili görsel sonucu

19 Mayıs 1939’da İstanbul’da öldü.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s