KÜTÜPHANELER… KİTAP YAKMALAR… —– ALINTIDIR

KÜTÜPHANELER… KİTAP YAKMALAR…

Mayalar gelişmiş bir medeniyetti.

M.Ö. 100’de yazmayı öğrendiler ve 1400 yıl boyunca tarihlerini, astronomik gözlemlerini ve takvimlerini muz kabukları üzerine yazdılar.

Sonra İspanyollar geldi.

Mayaları Hıristiyan yapmaya çalıştılar.

İşler istediği gibi gitmeyince, Maya uygarlığına ait tüm yazılı eserleri yaktılar.

Bu konuda Rahip Landa şöyle yazdı: “Burada çok fazla kitap bulduk ve içlerinde şeytanın ürünlerinden başka bir şey bulamadığımız için hepsini yaktık.”

Maya uygarlığından günümüze ancak üç kitap ulaşabildi.

Çin, M.Ö. 770’den 221’e kadar 500 yıl boyunca bilgi açısından altın çağ yaşadı.

Konfüçyizm ve Taoizm bu aydınlanma döneminde doğdu.

Sonra, İmparator Qin bu gelişmeden korktu ve binlerce kitabı yaktırdı.

Tarihçiler bu kültür katliamını, “İmparator Qin kendi tarihini yazdırmak için kitapları yaktırdı” diye yazdı.

Ancak. Qin bununla yetinmedi; bin kadar bilim adamını kitaplarıyla birlikte diri diri gömerek yok etti.

Kimi tarihçilere göre, ilk kitap kıyımı M.Ö. 333 yılında gerçekleşti.

 Adı büyük savaşçı, ama kültürsüz “Büyük” İskender, İran’ı işgalinde Persopolis kitaplığını yaktı.

 Persopolis’te 12 bin dana derisine altın harflerle yazılı 2 milyon dizelik bir kültür hazinesi vardı.

HAMAMDA YAKTIRDI

Romalıların kitapla ilişkisi aşk-nefret sarmalındaydı.

Kartacalı Annibal’den sökerek aldıkları kütüphanesini, Alp dağlarında geçirdikleri soğuk gecelerde yakarak ısındılar.

Ama. “Sezar’ın hakkını Sezar’a vermek” gerekirse, Romalılar; Atina ve İskenderiye’den getirdikleri kitapları Roma Kütüphanesi’ne taşıma inceliği gösterdi.

Bunu da Vizigotlar gelip yaktı!

İmparator Sezar büyük aşkı Mısırlı Kleopatra’ya Bergama Kütüphanesi’ndeki kitapları hediye etti.

O da Bergama Kütüphanesi’nden gelen kitapları aylarca İskenderiye hamamlarında yaktırdı!

Matematik bilgini Öklides, mekanik bilimci Arkhimedes, tıp bilimci Herofilos, gök bilimci Eratosthenes, Batlamyus gibi isimlerin çalıştığı, 900 bin el yazmasıyla Mısır’ın ünlü İskenderiye Kütüphanesi kurtuldu mu sanıyorsunuz?

Müslümanların İskenderiye’yi ele geçirmesinden sonra Halife Hz. Ömer’in, Komutan Amr İbn-ül As’ın; “Burada binlerce kitap var.

Bunları yakayım mı yoksa bırakayım mı?” sorusuna şu yanıtı verdiği rivayet edilir:

“Kitapları incele.

Eğer yararsız şeylerse, yak.

Yok, eğer yararlı şeylerse, yine yak.

Çünkü halk, o kitapları okudukça, onlara uymaktan vazgeçmeyecek, eskiyi unutmayacak ve bize, yani yeniye-yeniliğe sürekli düşman olacaklar!”

Ne çok kütüphane kuruldu.

Ne çok kütüphane yok edildi.

Hindistan’daki Nalanda Üniversitesi 1193 yılına gelinceye kadar dünyanın en iyi okulu olarak kabul ediliyordu.

Üniversiteye, Ege’den bile öğrenci geliyordu, çünkü bilinen en zengin kütüphaneye sahipti.

Dokuz katlı üç binadan oluşan bu muhteşem kütüphane içinde bilimin her dalından binlerce kitap vardı.

1000 yıllık üniversite yeniden eğitim verecek

Fakat…

Bu kitapların içinde Budizm’e övgüler düzen kitaplar olması sonunu getirdi.

Bahtiyar Khilji’ye bağlı Müslüman ordusu Nalanda Üniversitesi’ni yağmaladı ve bütün kitapları yaktı.

Efsaneye göre o kadar çok kitap vardı ki, kütüphanenin yanması tam üç ay sürdü!

PIERRE CURIE’NİN SÖZLERİ

Tabii ki…

Sadece Müslümanlar kütüphane yakmadı.

Arapların İspanya’yı terk etmek zorunda kalmalarından sonra, Ximenes adında Katolik kardinal, Endülüs Kütüphanesi’nden taşıdıkları Araplara ait kitapları Granada meydanında, Müslümanlardan kurtuluşu adına yaktırdı.

Fizikçi Pierre Curie bu kıyım için, “Endülüs Kütüphanesi’nden otuz kadar kitap kurtuldu ve onlarla atomu parçaladık.

 Eğer yakılan bir milyon kitabın yarısı kurtulmuş olsaydı, şu anda galaksiler arasında geziyor olurduk” diyecekti.

Hasan Sabbah’ın Alamut kalesi, 1256 yılında Moğol komutanı Hülagü Han tarafından kuşatıldı.

Hikayeye göre Moğol bir bilgin, Alamut kütüphanesindeki kitapları kurtarmak için izin istedi.

Kendisine bir el arabası verildi ve kurtarabileceği kadar kitabı alması söylendi.

Bilgin önce Kuran el yazmalarını el arabasına yükledi; ardından da diğer kitapları incelemeye daldı.

Öylesine zaman geçti ki, Moğollar yeni keşfettikleri petrolle kaleyi ateşe verdi.

Birkaç el yazması Kuran dışında hiçbir kitap kurtarılamadı.

Yetmemiş olacak ki Hülagu Han, Bağdat’ı istilasında 36 kütüphaneyi yaktırdı.

Bu yüzden Dicle Nehri’nin aylarca kapkara aktığı iddia edildi.

Hızla yakın tarihe geleyim…

ABD Başkanı Adams, kongrenin işine yarayacak kitapları saklama amacıyla 1800’de üç bin kitap bulunan kütüphane kurdu.

14 yıl sonra İngilizler, kütüphaneyi Beyaz Saray ile birlikte yaktı.

Başkan Thomas Jefferson bu kaybı telafi etmek amacıyla kendi koleksiyonu 6 bin 500 kitabı verdi.

Aksilik.

1851’de bir kaza yangınıyla bu kitapların da üçte ikisi yandı.

Kitap yakma konusunda Japon ordusundan daha üstün olan tek ordu Nazi idi.

Örneğin.

Almanlar savaş boyunca Varşova’nın 14 tane kütüphanesini yaktı.

Savaş sonunda sadece Polonya’da 16 milyon kitap yaktıkları ortaya çıktı.

Almanlar bu konuda özellikle başarılıydı.

Çünkü Verbrennungskommandos isminde özel bir yakma ekipleri vardı!

Bunların akıl sağlıkları sahiden yerinde değildi; Kızıl Ordu’nun eline geçmemesi için Berlin Kütüphanesi’ni yaktılar.

SONER YALÇIN

M.Ö. 330 – Persepolis Kütüphanesi’nin Makedonya İmparatoru Büyük İskender tarafından yakılması.

M.Ö. 212 Çin’in mitolojik beş kraldan biri olan Chin Shin Huang, Çin ile ilgili bütün kitapların yakılmasını emretmiştir.

Ancak bazı metinleri mağaralarda saklanmışlardır.

Wang Tao-Shih isimli Taocu bir rahip 100 yıl sonra bazı mağaralarda bir takım kitaplar bulmuştur.

M.Ö. 75 – Apollon tarikatı rahipleri tarafından Sibill yazıtlarının yok edilmesi.

M.S. 490 – İskenderiye Kütüphanesi’nin yakılması.

Kimlerin yaktığı konusunda üzerinde tartışma ve ihtilaf hala devam etmektedir.

M.S. 700 – İlk Katoliklerden kalma 10.000 ruloluk el yazmasını yakılması.

M.S. 783- İsoryalı Leon tarafından Bizans kitaplığında ki 300.000 kitabın yakılması. 

M.S. 789 – İçinde binlerce kitap bulunan Torur, Nantes ve Toledo kitaplıklarının Charlemagne tarafından yakılması.

M.S. 1300 – İstanbul’u ele geçiren Haçlılar, İstanbul’u yağmalarken kütüphaneleri de ateşe vermişlerdir.

M.S. 13 yy. – Moğol İmparatoru Cengiz Han’ın ele geçirdiği yerlerde bulunan bir çok kütüphaneyi yaktırması.

M.S. 13 yy. – Cengiz Hanın torunu Hülagu Hanın Bağdat’ta ki Bâtini Kütüphanesi’ni yaktırması.

Önce Alamut Kalesi’ndeki Bâtıni Kütüphanesini daha sonra da Bağdat’ta ki elyazmalarını yaktırmıştır.

M.S. 14 yy. – Ortaçağ Avrupa’sında Katolik Kilisesi’nin yaktığı binlerce kitap.

Katolik Kilisesi’nin skolastik düşüncesinin doğmalarına aykırı bilgilerin yer aldığı binlerce kitap, bu kitapları yazanlarla birlikte yakılarak yok edilmiştir.

M.S. 15 yy. – İspanyol Engizisyonu’nun yaktırdığı Endülüs kütüphaneleri.

M.S. 16 yy. – İspanyolların, Maya ve İnka elyazmalarını yakmaları.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s