KOLAJ (KESYAP) NEDİR? NASIL YAPILIR? ——————– ALINTIDIR

KOLAJ (KESYAP) NEDİR?

NASIL YAPILIR?

 

 

Sanat kelimesi dendiği zaman akla gelen ilk sanatlardan birisi olan resim sanatında, birçok farklı yöntem, teknik ve tür bulunmaktadır.

Bunlardan birisi de kolajdır.

 

Resim sanatı içerisinde kullanılan bir kavram olan kolaj, son yıllarda ortaya çıkmış olan modern kültürle birlikte kendini ayrıcalıklı bir konuma sürüklemiş ve oldukça büyük bir ilgi görmeye başlamıştır.

Modern kültür tarafından kolaj kavramı pop-art diye de nitelendirilmektedir.

 Resim sanatında kullanılan kolaj çalışmalarında önceden hazırlanmış olan farklı yapıda bileşenlerin olması gerekmektedir.

Bu farklı bileşenler sanatçı tarafından yorumlanarak kompozisyon oluşabilecek bir biçimde bir araya getirilir.

Kolaj kavramı, bu şekilde icra edilmektedir.

 

Kolajın yapılış şekline bakıldığında, aslında günümüzde hayatın çoğu alanında kolaj çalışmalarıyla karşılaşılmasının mümkün olduğu ortaya çıkmaktadır.

Öyle ki, farklı fotoğraflarla bir yüzey kaplansa dahi bu çalışma bir kolaj çalışmasını ifade eder.

Kolaj çalışmasının asıl bileşeni fotoğraftır.

Fakat sanatçının arzusuna göre çalışmada çok farklı materyaller de kullanılabilmektedir.

Bu duruma örnek verilecek olunursa eğer, bazı kolaj çalışmalarının yanında fotoğrafın dışında gazetelerden kesilmiş olan köşe yazıları ve denemeler dahi bulunabilmektedir.

 

Kolaj çalışmalarını okulda öğrenciler de gerçekleştirirler.

Burada kullanılan materyal ise, fotoğraftan başka el işi kağıtlarıdır.

Materyal ve süslenmek istenen yüzey her ne olursa olsun, kişinin kompozisyon ve de uyum anlayışına göre şekillenebilen kolaj çalışmalarından bu işte uzman olmayan kişiler dahi muhteşem özgün çalışmalar oluşturabilmektedir.

Yani kolaj yapım çalışmaları kişinin hayal gücüne göre şekillenebilen çalışmalardır.

Kolaj kavramının hayatın içerisinde kullanıldığı alan oldukça geniştir.

Öyle ki dantel örtülerinde, defter ve kitap kaplamalarında, masa süslemelerinde, duvar saatlerinde, sadıkların kapaklarında ve tuval çalışmalarında kolaj çalışmaları kullanılmaktadır.

Son yıllarda yaşanılan modern hayatla birlikte kolaj çalışmaları bayanların gözdesi olan topuklu ayakkabılarda ve son yıllarda popülerliği artan bayan taytlarında ve bayan çantalarında da oldukça fazla kullanılmaktadır.

Kolaj çalışmasının yapılabilmesi için ne belirli bir yüzey, ne de belirli bir materyal gerekir.

Bu konuda kişi sadece hayal gücünün doğrultuları çerçevesinde kolaj çalışmaları yapabilir.

Resim sanatında kullanılan bu kavrama, aslında bir süsleme sanatı olarak bakılabilir.

 

Kolaj, aksesuar yapımlarında da kullanılan bir tekniktir.

Kolaj tekniğiyle süslenen bazı objeler, bazen bir sanat eseri de olabilmektedir.

Bu özgünlüğe bağlı bir durumdur.

Kolaj çalışmalarında kullanılacak olan resimler bazen kesilerek kullanılır bazen de bütün şekilde.

Aynı zamanda sanatçı bu çalışmada boya da kullanırlar.

Bazen yüzey önceden boyanır ve resimler ufak boşluklarla yapıştırılır.

 Arkada kalan boya ise fon görüntüsü olur.

 

Kolaj çalışmalarının alanı ve kullanılacak materyalleri o kadar geniştir ki kolaj, kara kalem çalışmalarıyla bir arada kullanılabilmektedir.

Kolaj çalışmalarında kara kalem uygulanırsa resim çok boyutlu bit hale gelir.

Kolaj çalışması yapılacak olan kağıdın bir tarafında kara kalem çalışması yapılırken, diğer tarafta ise kolaj çalışması yapılabilir.

Bu tür yapılan uygulamalar özellikle resim sanatında oldukça değerli bir yapıda olan soyut resim kavramında kendine geniş bir yer edinir.

Kara kalemle ortak bir çalışmayla yapılan kolaj çalışmaları kara kalem çizimlerinin hayal gücünün sınırlarını zorlayabilen görsellere dönüşebilmektedir.

 

Kolaj çalışmaları modern sanat içerisinde oldukça büyük ilgi gören bir tekniktir.

Bunun nedeni ise, bu çalışmaların malzeme ve alan konusunda oldukça fazla özgürlükler sunması, ayrıca sanatçıların hayal gücünün esere çok daha kolay yansıtılmasıdır.

Bu konuda bir diğer nokta da, bu çalışmaların fotoğrafla ilgilenen kişilerin de ilgisini çekmektedir.

Çünkü kolaj çalışmalarının ana malzemesi fotoğraftır.

Tüm bu özellikleri nedeniyle kolaj çalışmaları modern dünya içerisinde görsel sanat anlamında kendini ayrıcalıklı bir konuma sürüklemiş olan bir kavramı ifade etmektedir.

 

Yazar: Erdoğan Gül

 

 

 

 

Kolaj nedir?

Kolaj (Fransızca “collage”), düz bir yüzey üzerine fotoğraf, gazete kağıdı ve benzeri nesnelerin yapıştırılmasıyla ve bazen boya ile de karıştırılarak uygulanan bir resimleme tekniğidir.

Resim alanından gelme bu terim, hazır ünitelerin bir araya getirilmesiyle oluşan kompozisyondur.

Kağıt üzerine yapılan fıkra veya benzeri şeylerin fotoğrafların üzerlerine farklı malzemeler ile yapıştırma sanatıdır.

Kolaj eski fotoğrafların saklanmasında da büyük rol oynar.

Sanat tarihinde kolaj tekniğini ilk kez bilinçli olarak kullanan akım kübizmdir.

Kübizm akımındaki sanatçılar sıradan nesneleri kolajda bilinçli olarak tercih ederek sanatı paha biçilmez gören burjuva sanat kuramına meydan okurlar.

Eğlence amaçlı uygulanması çok eskilere gitmesine rağmen ancak 20. Yüzyılda kübistlerin kullanımının etkisiyle bir sanat tekniği olarak kabul görmüştür.

Daha sonra bu tekniği kendi fikirlerine uygun bulan Fütüristler, Dadaistler ve Sürrealistler (Gerçeküstücüler) de kullanmıştır.

Sanat yapma kaygısı taşıyan veya kendi yaklaşımları doğrultusunda içeriğine anlam katmaya / mesaj yüklemeye çalışarak fotoğraf yapmaya çalışan fotoğrafçıların (özellikle de amatörlerin) sıkça başvurdukları oldukça etkili yöntemlerden biridir kolaj.

Birbirleriyle ilişkisiz gibi görünen, hatta aykırı gibi duran bazı formları bir araya getirip beklenmedik bir espri içine sokarak izleyiciyi şaşırtmak, birbirleriyle iletişim içinde olabilecekken dahi, fiziki veya sosyal koşulların engellediği olağan birliktelikleri sağlayabilmek veya birtakım olağan dışılıkları sunabilmek için kolaj yöntemi fotoğrafçılara geniş olanaklar sağlamaktadır.

Kolaj yaparken, yapılanın kolaj olduğu anlaşılsın istendiğinde, teknik olarak çok özel veya özenli bir çabaya gerek kalmayabilir.

Eğer iki ayrı fotoğraftaki (üç, dört veya daha fazla da olabilir) görüntü kesilip bir araya taşınarak (bunlardan biri fotoğraf iken, diğeri resim, gazete küpuru veya basılı herhangi bir görüntü olabilir.

 Hatta doğrudan somut bir nesne bile sunum sırasında kullanılabilir) üst üste -yan yana, birbirlerine yapıştırılarak doğrudan sunuluyorsa, burada çok özel bir çaba, teknik olarak gerekli değildir.

Bununla birlikte, bir araya getirilecek materyallerin seçimi konusunda elbette ki özel bir çabanın varlığı hissettirilmelidir.

 Kolajı yapılan fotoğrafların (ya da diğer nesnelerin) doğrudan sunumu düşünülmüyor ise, yani yapılan birleştirmenin bir röprodüksiyonu alınmak suretiyle tek negatifte veya pozitifte nihai durumu saptanarak, buradan yeni ve tek bir görüntü sunulmak isteniyorsa, teknik olarak özen gösterilmesi gereken en önemli aşama röprodüksiyon aşamasıdır.

 Röprodüksiyon alınırken (eğer yapay ışık kullanılmıyorsa) çekimi yapılan kolajlanmış materyallere objektifin paralel tutulması, netlemeye dikkat edilmesi ve ışığın homojen olması önem kazanmaktadır.

Siyah-Beyaz fotoğraflar kendi aralarında kolajlanabilir, Siyah-Beyaz fotoğraflarla Renkli fotoğraflar kolajlanabilir.

Renkli fotoğraflar kendi aralarında kolajlanabilir.

Ya da fotoğraf dışı materyaller fotoğraflarla kolajlanabilir.

Siyah-Beyaz fotoğrafların kendi aralarında kolajlanmaları ve kolaj yapıldıktan sonra elde edilen yeni fotoğrafların kolaj olduğunun anlaşılmaması yahut kolaj izlenimi vermemesi istendiğinde; yoğun emek, dikkat ve özen gereklidir.

Bunun ilk aşaması; kuşku yok ki her fotoğrafın tasarlanması, kurgulanması aşamasıdır.

Hatta eskizlerinin yapılması, buna dair notların tutulması, çekimlerin yapılacağı koşulların düşünülmesi ve diğer ayrıntıların belirlenmesidir.

Kolajlanacak fotoğrafların çekimlerinde ince gren (düşük hızlı filmler) kullanmaktan kaçınmak gerekir.

400 asa veya daha yüksek hızda iri grenli filmler kullanılmalıdır.

Çekimler aynı veya benzer ışık koşullarında gerçekleştirilmelidir.

Kapalı homojen gün ışığı koşulları özellikle amatörler için en elverişli ışık koşullarıdır.

Kullanılan objektif aynı olmalıdır.

Bir fotoğrafta 24 mm. geniş açı bir objektif kullanırken, diğerinde 50 mm. normal bir objektif kullanılmamalıdır.

Her ikisinde de 24 mm. veya 50 mm. objektif kullanılmalıdır.

Bu tarz çalışmalarda 50 mm. normal bir objektif kullanılması isabetli bir seçim olacaktır.

Aksi halde ortaya çıkan nihai fotoğraf bunun bir kolaj çalışması olduğu konusunda ipuçları verecektir.

Böyle olması özellikle istenebilir veya bir tercih nedeni olabilir elbette.

Ancak yapılan fotoğrafın kolaj olduğu izlenimini ortadan kaldırmak için de objektif seçimine dikkat edilmesi çok önemlidir.

Çekimler sırasında dikkat edilecek en önemli hususlardan biri de, ayrı ayrı çekimleri yapılacak ve kolajlanacak olan nesne, mekan veya alanların hep aynı düzlemden çekilmesidir.

Biri göz düzleminden çekilirken, diğeri aşağıdan yukarı doğru veya yukarıdan aşağı doğru çekilmemelidir.

Çekimler sırasında kısık diyafram kullanılmaya özen gösterilmelidir.

Yüksek hızlı ve iri grenli filmler kullanılarak çekilen ve kolaj gerçekleştirildikten sonra yeniden yüksek hızlı bir filmle röprodüksiyonu alınacak olan bu fotoğraflarda belirgin bir şekilde görüntü kayıpları oluşacağından, net alan derinliği yeterli olmayan fotoğraflarda görüntü berraklığındaki kayıplar istenmeyen boyutlara ulaşabilir.

Varsayalım doğa koşullarında çıplak insan fotoğrafı tasarladınız.

Ancak doğa koşullarında insansız çok rahat fotoğraf çekebiliyorken, sosyal nedenlerle veya fiziki yetersizlikler nedeniyle doğada çıplak insan fotoğrafları yapma olanağı bulamadınız.

Buna karşın iç mekanda, kapalı ortamda (insanın izlendiği-görüldüğü hissine kapılmadığı koşullarda) çıplak insan fotoğrafları çekme olanağına sahipsiniz.

Bu noktada kolaj çalışması size oldukça geniş bir hareket kabiliyeti sağlayacaktır.

Yukarıda irdelenen kriterleri dikkate alarak çıplak insanı iç mekanda, doğal ortamı kendi koşullarında ayrı ayrı çektikten sonra her ikisinin tasarlanmış karelerinin baskılarını yapmalısınız.

Çekimleriniz sırasında; aynı düzlemde çekim, iri grenli film kullanımı, aynı objektifin kullanılması, homojen ışık koşullarından yararlanılması, kısık diyafram kullanılması… gibi koşulları unutmamalısınız.

Kolajlanacak fotoğrafların baskılarında, öncelikle tonlamaların eşit olmasına özen gösterilmelidir.

Biri koyu bir baskı, diğeri açık bir baskı olursa fotoğrafta kolaj izlenimi olayca belirebilir.

O nedenle baskıların tonlarının birbirine çok yakın olması şarttır.

Baskının mat kartlara yapılması gerekir. Kullanılacak kartın minimum 3 numara bir kart olması, 4 -5 numara kartların tercih edilmesi daha doğru olacaktır.

Baskılar da birbirine uygun tonlarda ve uygun büyüklüklerde yapıldıktan sonra kesip yapıştırma işlemine geçilecektir.

Kesilip yapıştırılacak olan fotoğrafın kesilmesinde bir bistürü’den yararlanılabilir.

Kesilen kenarlarda iz bırakılmayacak şekilde kesilmeli ve kesme işi tamamlandıktan sonra kesilen bu bölüm tabanından ayrılmalıdır.

(Fotoğraf kartını kenarlarından tırnak ucuyla yokladığınızda kolayca alt katmanından ayrılabildiğini göreceksiniz).

Tabanından da düzgün bir şekilde ayrılan fotoğraf Japon yapıştırıcı gibi güçlü bir yapıştırıcı ile diğer fotoğrafa yapıştırılacaktır.

Yapıştırılan yüzeyin pürüzsüz olmasına dikkat edilmeli, katlanma-kırılma olmamasına özen gösterilmelidir.

Yapıştırma işlemi gerçekleştirildikten sonra, yapıştırılan fotoğrafın kenarları gereğinde rötuşlamak suretiyle (siyah çini mürekkep sulandırılarak istenen tonlara alınabilir ve ince bir fırça kullanılarak rötuş yapılabilir veya bu amaçla üretilmiş olan Tombo ve diğer markalardaki rötuş kalemlerinden yararlanılabilir) iki fotoğraf arasında belirgin bir iz -çizgi veya ton farkı bırakılmamalıdır. Hatla bu kalemlerle veya fırça ile fotoğrafa kendi çizgilerinizle yeni eklemeler yapabilirsiniz.

Bir başka figür oluşturabilir, diğer bir nesneyi çizebilirsiniz.

İri grenli filmler ve sert kartlar yardımıyla bu çizimler fotoğrafın içindeki doğal nesnelermiş gibi görüneceklerdir.

Son aşamada, yapılan kolaj çalışmasının röprodüksiyonu alınacaktır.

Bu aşamada kullanılacak film minimum 400 asa olmalıdır.

800 asa veya 1600 asa gibi yüksek hızlı filmler de kullanılabilir.

Amaç çıkacak yeni görüntünün bir kolaj uygulaması olduğunun anlaşılmamasıdır.

İri grenli filmler baskı sırasında bu amacın gerçekleştirilmesini önemli ölçüde kolaylaştırmaktadır.

Röprodüksiyonun, homojen ışık koşullarında ve fotoğraf makinasının objektifi fotoğrafa tam paralel tutulmak suretiyle gerçekleştirilmesi gerekir.

Fotoğrafın net çekilmesine özen gösterilmelidir.

Çekim işlemi gerçekleştirildikten sonra, film banyosu yapılacaktır.

Yeni negatif baskıya hazır hale gelince, filmin iri grenli yapısından maksimum yararlanabilmek için minimum 30 x 40 boyutunda baskı yapılmalıdır.

Baskıda kullanılacak kart, mat kart olmalı ve 4 -5 numara kartlar tercih edilmelidir.

Sert kart seçilmesinin nedeni de yüksek hızlı filmlerin kullanılmasında olduğu gibi, kolaj izlenimini tamamen ortadan kaldırmak içindir.

Kolaj sözlükte ne anlama gelmektedir?

1- Değişik malzemeleri özellikle kesilmiş kağıtları tuvale yapıştırma işlemi ve böylece oluşturulmuş yapıt.

2- Değişik sanat dallarının bir arada düzenlenmesiyle oluşturulan kompozisyon.

 

 

Kaynak: http://kolaj.nedir.com/#ixzz3oBt2jtjR

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s