OSMAN BATUR ——————————- ALINTIDIR

OSMAN BATUR

 

Doğum,    1899, Köktogay, Altay, Sincan.

Ölüm, 29 Nisan 1951, Urumçi, Sincan.

 

Osman Batur (Kazakça: Оспан батыр; 1899 – 29 Nisan 1951), Doğu Türkistan’ın bağımsızlığı için mücadele etmiş olan direnişçi lider.[1]

Altay Kazaklarındandır.

  1. yüzyılın ilk yarısında Çinliler ve Ruslara karşı bağımsızlık mücadelesi vermiş ve 1951 yılında Çinliler tarafından idam edilmiştir.

 

Yaşam öyküsü

 

Asıl adı Osman İslamoğlu’dur.

“Batur” ona kahraman, cesur anlamında milletinin verdiği bir unvandır.

1899 yılında Altay’ın Köktogay bölgesinde Öndirkara mevkiinde doğmuştur.

Altay Kazaklarından orta halli bir çiftçi olan İslâm Bey’in oğludur.

Göçebe Kazak hayatını yaşayarak büyüdü.

10 yaşından önce iyi bir binici ve usta bir avcı olan Osman Batur, savaş sanatının inceliklerini 12 yaşında hizmetine girdiği Kazak Türklerinden olan Böke Batur’dan öğrenmiştir.

Böke Batur’un Çinlilere yenilmesi akabinde Böke Batur’un Tibet üzerinden Türkiye’ye ulaşmaya çalışırken yakalanıp başının kesilmesinden sonra doğduğu yerde 40 yaşına kadar çiftçilikle uğraştı.

1940 yılına gelindiğinde Çin yönetiminin baskılarını iyice arttırması üzerine silahını alarak tek başına dağa çıktı.

Tek başına başladığı mücadeleyi 29 Nisan 1951’de Urumçi’de idam edilene dek sürdürdü.

 

Mücadelesi

 

1911 yılında Çinlilere ve Ruslara karşı mücadeleye başlayan Osman Batur bütün Altay topraklarının ve Doğu Türkistan’ın Çinlilerden ve Ruslardan kurtarılmasını amaç edinmişti.

  1. Dünya Savaşı yıllarında Doğu Türkistan topraklarındaki Türklere yönelik baskıların kuvvetlenmesi ile birlikte tepki hareketleri de kuvvet kazanmış ve Osman Batur’un yükselmesine zemin hazırlamıştı.

 

Altayları Çinlilerden temizlemeye başlayan Osman Batur, 1943 yılında hedefine ulaşmış gözüküyordu.

22 Temmuz 1943’te Bulgun’da yapılan törenle Osman Batur Altay Kazakları’nın Han’ı ilân edildi.

1945’e gelindiğinde Doğu Türkistan’da birkaç şehir haricinde kontrol Türklerin eline geçmişti.

Durum Çinliler için artık tahammül edilemez ve tehlikeli bir hâl alınca Çin orduları bölgeye sert ve yoğun operasyonlar uyguladı. Targabatay ve Altaylardan çıkarılan Osman Batur mücadeleye otuz bin kişi ile başlamış olsa da 1950’ye gelindiğinde bu sayı yaklaşık dört bin idi.

Alibek Hakim ve silah arkadaşlarının mücadelesi de vardı.

 

1951 yılında Kanambal’da sıkıştırılan Osman Batur esir düştü ve Urumçi’ye götürüldü.

 

Osman Batur, halk arasında dolaştırılarak teşhir edildi ve 29 Nisan 1951 tarihinde elleri ve ayakları kesildikten sonra kurşunlanarak öldürüldü.

 

Konuyla bağlantılı eserler

 

Halife Altay, Anayurttan Anadoluʹya, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1981.

Halife Altay, Kazak Türklerine Aid Şecere, İstanbul, 1997.

Hasan Oraltay, Hürriyet Uğruna Doğu Türkistan Kazak Türkleri, İzmir: İstiklal Matbaası, 1961.

Hızırbek Gayretullah, Altaylar’da Kanlı Günler, İstanbul: Ahmet Sait Matbaası, 1977.

İklil Kurban, Şarki Türkistan Cumhuriyeti (1944 – 1949), Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1992.

Ömer Kul, Baturlar Doğu Türkistan Milli Mücadele Tarihi (1930- 1949), Ankara: Berikan Yayınevi, 2009.

Jaksılık Samiytulı, Kaharlı Altay, çev. M. H. Kazakkızı, Ankara: Bengü Yayınları, 2007.

Godfrey Lias, Göç, çev. Mehmet Çağrı, İstanbul: Boğaziçi Yayınları, 1992.

Gülçin Çandarlıoğlu, Özgürlük Yolu, İstanbul: Doğu Kütüphanesi, 2006.

Ömer Kul, İsa Yusuf Alptekin’in Mücadele Hatıraları Doğu Türkistan İçin- 1, Ankara: Berikan Yayınevi, 2010.

Ömer Kul, İsa Yusuf Alptekin’in Mücadele Hatıraları Doğu Türkistan İçin- 2, Ankara: Berikan Yayınevi, 2007.

Yusuf Ziya Arpacık, Osman Batur ve Asrın İbretli Olayları, İstanbul: İlteriş Yayınları, 2009.

Hayati Yavuzer, “20. Yüzyılda Altaylarda Bir Yeni Kürşad Osman Batur”, İstanbul Aydın Üniversitesi Uygulama Dergisi, 2012, Sayı 8, ss.8-13.

 

^ Hsiao-ting Lin (2010). Modern China’s ethnic frontiers: a journey to the west. Volume 67 of Routledge studies in the modern history of Asia (illustrated bas.). Taylor & Francis. s. 126. ISBN 0-415-58264-4. Erişim tarihi: 2011-12-27. “Osman Bator 烏斯滿

 

 

OSMAN BATUR KİMDİR?

 

“Ben can verebilirim.

Milletim, dünya durdukça mücadeleye devam edecektir.”

 

 

Doğu Türkistan’ın yetiştirdiği en büyük kahraman 20.Yüzyılda Çin’e karşı en büyük mücadeleyi vermiş bir efsane.

Adı bugün bile Pekin yönetimini titretmeye yeten tarihi bir şahsiyet.

Altay Vilayetindeki Köktogay İlçesinin Öndirqara Köyünde 1899 yılında doğdu.

Doğu Türkistan’ın yetiştirdiği en büyük kahraman 20.Yüzyılda Çin’e karşı en büyük mücadeleyi vermiş bir efsane.

Adı bugün bile Pekin yönetimini titretmeye yeten tarihi bir şahsiyet.

Altay Vilayetindeki Köktogay İlçesinin Öndirqara Köyünde 1889 yılında doğdu.

Osman Batur’un 7 erkek 7 kız toplam 14 çocuğu vardır.

Osman Batur ve silah arkadaşlarının mücadelesi 1940’da Çin zulmü dayanılmaz bir hal alınca başladı.

Onların mücadelesi 1941 yılı Ekiminden 1943 yılı Temmuzuna kadar gerilla savaşı şeklinde devam etti.

22 Temmuz 1943’te Altaylar Çinlilerden tamamen temizlenmişti.

Bulgun’da yapılan bir törende Osman BATUR Altay Kazak Türklerinin Han’ı ilân edildi. Mücadelesini sürdürdü.

Altay Geçici Halk Cumhuriyeti Başkanlığına seçildi. 1944 – 1945 yıllarında, Tanrı Dağları’nın kuzeyindeki Doğu Türkistan Kazak Türkleri’nin yaşadığı bölgeleri de Çin istilâsından kurtardı.

1945 yılının Ekim ayından 1947 yılının Şubatına kadar üç vilâyetten oluşan Doğu Türkistan Hükümeti’nin askerî ve mülkî âmiri olarak Vali sıfatıyla görev yaptı.

O’nu, Şubat 1947’den Eylül 1949’a kadar Doğu Türkistan Cumhuriyeti koalisyon hükümetinin asli üyesi olarak görev yaptı. Çinlilerin on kat fazla asker silah ve cephaneyle saldırması üzerine 1950 Kasımında cephanesi bittiği için Osman Batur Kamambal Dağı’nda esir düştü.

Göstermelik bir mahkemede işgalci Çinlilerce idama mahkum edildi.

29 Nisan 1951 tarihinde Urumçi’de kurşuna dizilerek şehit edildi.

Bugün ve gelecekte Osman Batur adı kalplerimizde yaşamaya devam edecek ve bağımsızlık mücadelemizde bize ışık olacaktır.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s