MEHMET EMİN RESULZADE ———————- ALINTIDIR

MEHMET EMİN RESULZADE

 

 [1] Mehmet Emin Resulzade.

(Azerice: Məhəmməd Əmin Rəsulzadə /mæhæmˈmæd æˈmin ɾæsulzɑːˈdæ/; 31 Ocak 1884 – 6 Mart 1955),

Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti’nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı[2] olmakla beraber Müsavat Partisi’nin ilk lideri.

 

Hayatı

Gazetecilik hayatı

Babası Hacı Molla Alekber Resulzade, annesi ise Zinyet Zal’dır.

İlk eğitim ve öğretimini ailesi yanında alan Mehmed Emin Resulzade, sonradan Teknik okula katılmıştır.

1902’de “Müslüman Gençlik” kurumunu kurmuştur.

1903’te ilk makalesi “Şark-i Rus” gazetesinde yayınlanmıştır.

 Sonradan “Hayat”, “İrşad”, “Terakki” ve başka gazetelerde makaleler yazmış, “Tekamül” (Bakü), “İran-i Nov” (Tahran), “Açık Söz” (Bakü 1915-1917), İstanbul’da yayınlanan “Yeni Kafkasya” (1923-1928), “Azeri Türk” (1928-1929), “Odlu Yurd” (1929-1931) ve 1933-1939’da Berlin’de yayınlanan “Kurtuluş” dergilerinin ve “İstiklal” gazetelerinin kurucusu olmuştur.

1952’de ise Mehmet Emin Resulzade rehberliği ile “Azerbaycan” dergisi kurulmuştur.

 

İran’da kaldığı 1908-1911 döneminde meydana gelen İran inkılâbı sonrası isyancıların hürriyet ordusu Tahran’a girmiş ve İran’da meşrutiyet ilan edilmişti.

Mehmet Emin, Tahran’da günlük çıkardığı Batılı tarzdaki ilk gazete olan “Yeni İran” (İran-ı Nev) gazetesinin müdürü ve başyazarı olmasına rağmen, bu girişimden vazgeçerek Türkiye’ye gelmiştir.

 Mehmet Emin Resulzade’nin gazeteci kimliğinin dışında yazdığı, birtakım kitaplar da yayınlanmıştır.

Bunlardan biri olan, “Azerbaycan Cumhuriyeti” adlı kitabını 1922’de Türkiye’de yayınlamıştır.

 

Siyasi hayatı

Rus-Japon Savaşı’nda Çarlık hükümetinin yenilmesi Rusya’daki diğer milletler arasında özgürlük hareketleri yaratmış olmasına rağmen, hükumet toparlanıp 1907 sonlarında bu tip siyasi faaliyetler gösteren kişileri izlemeye almıştır.

Bu izlenenlerden biri olan Mehmet Emin Resulzade, 1908-1911 yılları arasında İran’da çalışıp, Settar Han harekâtı ile yakından ilgilenmiştir.

 1911-1913’de İstanbul’da Türk Ocağı’nda çalışmıştır. 1913 yılında Bakü’ye dönen Resulzâde, yine basın alanında faaliyetlere devam ettiği gibi, Musavat Partisi ile de siyaset yapmaya başlamıştır.

1918’deki Bolşevik Devrimi sonrasında meydana gelen otorite boşluğunda, 28 Mayıs 1918’de Azerbaycan’ın bağımsızlığını ilan etmiş, sonrasında Azerbaycan Milli Konseyi’nin başkanı olmuştur.

 

Toparlanan Sovyet Rusya’nın Kızıl Ordu’su 27 Nisan 1920’de Azerbaycan’a girerek, ülkeyi 1991’e kadar sürecek olan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti idaresine aldı.[3]

İşgal olayı sonrası tutuklanarak hapse atılan Mehmet Emin Resulzade’nin cezası, 1922 yılında Josef Stalin’in isteğiyle idam cezasından sürgüne çevrilmiştir.

Sürgün hayatını; Türkiye’nin, Polonya’nın ve Almanya’nın bazı şehirlerinde geçiren Resulzade, Azerbaycan’ın bağımsızlığı uğrundaki çalışmalarına devam etmiştir.

 Bir süre Nazilerle irtibat kuran Resulzade, 1947’de Türkiye’ye gelerek, 1949 yılında “Azerbaycan Kültür Derneği”ni kurmuştur.

6 Mart 1955 tarihinde Ankara’da son yolculuğuna uğurlandı.

 

Fikirleri

 Milli Kültürün esasına dayanması ve milli demokratik Türk devletçiliği temeli üzerine kurulması itibariyle Azerbaycan, ilk Türk Devleti ve ilk Müslüman Türk cumhuriyetidir.

 Yıkıcı ve çökertici enternasyonalist ve kozmopolit fikirlerin önüne ancak milli bünyeyi kuvvetlendirmek ve sağlamlaştırmak suretiyle geçilebilir.

Milletçilik fikri, en tabii, en medeni ve en ileri bir fikirdir.

İlim ve kültürün gelişmesini ve yayılmasını engellemek şöyle dursun, bu gelişme ve yayılmanın en müessir ve en kuvvetli bir amilidir.

Hem de insanlık kültürünün en tabii en normal inkişaf yoludur.

 

Ey Gençlik!

Senin uhdende Büyük bir vazife var:

Senden evvelki nesil yoktan bir bayrak, mukaddes bir ideal remzi yarattı.

Onu bin müşkülatla yücelterek dedi ki:

Bir kere yükselen bayrak, bir daha inmez!

Elbette ki, sen onun ümidini kırmayacak, bu gün parlamento binası üzerinden Azerilerin yanık yüreklerine inmiş bu bayrağı tekrar o bina üzerine dikecek ve bu yolda ya gazi veya şehit olacaksın!

 

Mehmet Emin RESULZADE ATATÜRK için diyor ki:

 “Ne İngiliz himayesi, ne Amerika mandası altında değil, o kurtuluşu yalnız hakimiyeti milliyeye müstenit, bilakaydüşart müstakil bir Türk devleti tesis etmekte görmüştü.

Onun dileği : ‘Ya ölüm, Ya istiklal’ idi.

Anadolu’ya o bu dilekle geçti, efsanevi İstiklal Harbini başaran başkahraman, Çanakkale zaferi üzerine, Sakarya ve Dumlupınar gibi zafer taçlarıyla bezendi.

Tarihin üç büyük imparatorluğunu dizleri altına alarak istedikleri gibi parçalayan galipler, bir avuç Anadolu mücahitleri karşısında ricate mecbur kaldılar!

“Başındaki kumandanı kaçmadıkça, Türk neferi hiçbir zaman kaçmaz” diyen büyük kumandanın sözü doğru çıktı.

Ölüm beratı Sevr yırtıldı, istiklal vesikası “Lozan” yazıldı.

Atatürk, bir milletin halasını yalnız kendisindeki kuvvetten beklemiştir.

 Bu fikir, onun gençliğe hitabında bilhassa belirtilmiştir.

Muazzam eserinin müdafaasını emanet ettiği Türk Gençliğine “Muhtaç olduğun kudret damarlarındaki asil kanda mevcuttur” diyen ATATÜRK’ün Türk köylüsü ile neferi hakkındaki samimi fikirleri, malumdur.

 Ona göre, “Memleketin yegane efendisi köylüdür!”, Ne mutlu Türküm diyene!

Bu en çok tekrarladığı bir şiardır.

 

Onun için çağdaşları şöyle diyordu:

 28 Mayıs 1918 Azerbaycan tarihinde büyük milli arzuların tahakkuk ettiği bir gündür.

Nesip YUSUFBEYLİ

 Azerbaycan cumhuriyeti sağlam bir milli fikir ve Türklük şuuru üzerine kurulmuştur.

İslam mezhepleri arasındaki zıddiyet ilk defa olarak burada tadile uğramış, Müslümanların tesanüdü fikrine büyük kıymet verilmiştir.

Aynı zamanda Azerbaycan, çağdaş bir cemiyet kurmağa, Avrupalı bir zihniyetle çalışmağa azmetmiştir.

Bayrağının üç rengi (Mavi, kırmızı, yeşil) bu üç umdenin timsalidir.

Üzeyir HACIBEYLİ

 Kitapları

Azerbaycan Cumhuriyeti, Keyfiyeti Teşekkülü ve Şimdiki vaziyeti

 Asrımızın Siyavuşu

İhtilalci Sosyalizmin İflası ve Demokrasinin Geleceği

Milliyet ve Bolşevizm

Rusya’da Siyasi Vaziyet

 İstiklal Mefkuresi ve Gençlik

 Panturanizm ve Kafkasya Problemi

 Çağdaş Azerbaycan Edebiyatı

 Azerbaycan Şairi Genceli Nizami

 Azerbaycan Kültür Gelenekleri

 Çağdaş Azerbaycan Tarihi

 Milli Tesanüt

 Siyasi ve İlmi Makaleler

 Kaynakça

 ^ #Rasulzade’s signature 360px.JPG

^ Muhammed Emin Resulzade Biyografisi

Dış bağlantılar

 Sebahattin Şimşir, “Mehmet Emin Resulzade”, Orkun dergisi, 71. Sayı

kimkimdir.gen.tr

 1918’den beri Azerbaycan liderleri

 Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti

 Mehmet Emin Resulzade

Alimerdan Topçubaşov

 Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

    Mirza Davud Hüseynov

 Viktor Naneyşvili

 Yelena Stasova

 Vladimir Dumbadze

 Grigori Kaminski

Sergey Kirov

Ruhullah Ahundov

Levon Mirzoyan

Nikolay Gikalo

Vladimir Polonski

Ruben Rubenov

Mir Cafer Bağırov

 Mir Teymur Yakubov

 İmam Mustafayev

Veli Ahundov

Haydar Aliyev

Kamran Bağırov

Abdurrahman Vezirov

 Ayaz Mütallibov

 Azerbaycan Cumhuriyeti

 Ayaz Mutallibov

 Ebulfez Elçibey

 Haydar Aliyev

İlham Aliyev

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s