OKULDA AKRAN ZORBALIĞI ——————– ALINTIDIR

OKULDA AKRAN ZORBALIĞI

 

Okul zorbalığı nedir?

Okul zorbalığı, bir öğrencinin/öğrencilerin başka bir grup öğrenciyi kasıtlı olarak inciten, tehdit eden veya korkutan saldırganca davranış veya davranışlardır.

Zorbaca davranışlar nelerdir?

 Fiziksel saldırganlık (vurma, itme, tekmeleme vb.),
 İsim veya lakap takma, tehdit edici konuşmalar, aşağılayıcı sözler.
Rahatsız edici yazılı notlar,
 Birini kasıtlı olarak dışlama, 
 Biri hakkında söylenti çıkarma, dedikodu yayma.

 

Zorbaca davranışın özellikleri nelerdir?


Zorbaca davranış genellikle bir süre devam eder.

 İnatçıdır.
 Gücün kötüye kullanımını yansıtır.
 Örtük bir davranış olduğu için yetişkinler tarafından tanımlanması zor olabilir.

 

Zorbalık ve cinsiyet, yaş arasındaki ilişki nedir?

 

 Hem zorbaların hem de kurbanların kızlardan daha çok erkekler olduğuna dair işaretler oldukça yaygın olarak görülmektedir.
 Yaş, cinsiyet ve sınıf düzeylerine göre zorbalığın örüntüsünün değiştiği görülmektedir.

İlköğretim düzeyinde zorbalığın daha fazla görüldüğü, yaş ve sınıfın artmasıyla beraber fiziksel zarar vermenin azaldığı, sözlü sataşmasının arttığı görülebilmektedir.

Erkeklerin daha çok fiziksel zarar vermeyi tercih etmelerine karşın kızların söylenti yayma, sözel sataşma vb dolaylı yolları kullandıkları görülmektedir.

 

Zorbalığın uyarıcı işaretleri nelerdir?

 

Okullarda zorbaca davranışların olduğunu gösteren pek çok uyarıcı işaret olabilir.

Bunlar olası göstergelerdir ve davranışın nedenlerini araştırmak ve öğrencileri anlamak için bize daha fazla yardımcı olabilir.

 

Kurban/mağdur öğrencilerde görülebilen bireysel işaretler

 Yırtık giysiler, zarar gören kitaplar,
 Genellikle meydana gelmeyen ani ruhsal değişiklikler,
 Eşyaların kaybolması,
 Bir yetişkinin okula eşlik edilmesinin istenmesi,
 Yatağı ıslatma, altına kaçırma,
 Tırnak yeme,
 Sinirli kaygılı bir ruh hali, mutsuzluk,
 Düşük özsaygı,
 Ürkek ve çekingen bir ruh hali,
 Okul başarısının düşmesi,
 Okulu reddetme,
 Okula giden yolun değişmesi,
 Bazı derslerden belirli günlerden kaçma,
 Psikosomatik belirtiler (baş, karın ağrısı…).

Zorbaca davranışlarda bulunan öğrencilerde görülebilecek uzun süreli etkiler neler olabilir?

 

 Kısa ve orta vadede zorbaca davranışlarda bulunan öğrencilerde zorbalığın psikolojik ve fiziksel zararlarını görmekle beraber uzun vadede bu öğrencilerde alkol ve madde bağımlılığı, suça karışma, mağdur/kurban olma, aile içi şiddete maruz kalma, antisosyal davranışlar görülme olasılığı oldukça fazladır.

 

Okul zorbalığını Önleme

 

Okul zorbalığı ile baş etmenin en hayati yanı bütüncül bir okul yaklaşımıdır.

Bütüncül bir okul yaklaşımını oluşturmada ve geliştirmede okul yönetiminin, öğrencinin, öğretmenin ve diğer tüm okul personelinin, ebeveynlerin katılımı önemlidir.

Birkaç kişinin veya küçük bir grubun geliştirdiği politikalar nadiren etkili olur.

Okul zorbalığına karşı etkili politikalar nasıl olabilir?

 

 Okulun bütünü tarafından geliştirilir.
 Okulun bütün tarafından sahiplenir.
 Kısa ve okuması kolay olmalıdır.
 Okul içinde bütün gün pekiştirilmelidir.
 Düzenli olarak gözden geçirilmeli ve tartışılmalıdır.
 Okulun bütüncül yaklaşımına yardımcı olmalıdır.
 Sınıf içindeki kurallarla ve okulun tüm davranışsal politikalarıyla yakından ilişkili olmalıdır.

Okul zorbalığını önlemede temel adımlar

 Okul zorbalığının ne olduğu ve insanları nasıl etkilediğine dair farkındalığı artırmak.
 Farkındalığı artırmak için yaratıcı yazılar, drama, rol oyunları veya yazılı/görsel materyal hazırlanabilir.

 

Materyallerde şu konular yer alabilir:


 Zorbalık nedir?

 İnsanların birbirine zorbaca davranmalarının sebebi nedir?
 Zorbaca davranışa maruz kalan birey ne hisseder?
 Zorbaca davranışı yapan birey ne hisseder?
 Zorbaca davranışın etkileri nelerdir?
 Niçin zorbaca davranışlara engel olmalıyız?
 Zorbaca davranışlarla karşılaştırdığımızda ahlaki ikilemlerle karşı karşıya kalıyor muyuz?
 Zorbalığı önlemde olaya tanık olan bireylerin rollerinin önemli olduğunu vurgulamak,
 Öğrencilere zorbaca davranışlarla güvenli bir şekilde nasıl baş edeceklerini öğretmek,
 Öğrencilere kişiler arası ilişkilerini nasıl daha yapıcı ve daha etkin oluşturabileceklerini öğretmek,
 Okul programı doğrultusunda zorbalık üzerinde çalışmak,
 Zorbalığa karşı okul tarafından çerçeve bir planın hazırlanması,
 Zorbalığa uğrayan öğrencilere karşı anlayışın artırılması,

Öğrenciler okul zorbalığı ile nasıl baş edebilir?

 

 Okuldaki öğrencilerin büyük bir çoğunluğu kendi başlarına okul zorbalığına dahil olmayabilirler fakat ne olduğunu bilirler.
 Öğrenciler zorbaca davranışlara şahit olabilirler ve bu davranışlara korktukları için müdahale edemeyebilirler.

Aynı zamanda ne yapmaları gerektiğini de bilemeyebilirler.
 Okul ortamında öğrencilerin okul zorbalığını önleyebilecek rolleri olduğunu vurgulamak ve onları cesaretlendirmek önemlidir.
 Öğrenciler, zorbaca davranışlara karşı arkadaş baskısının oluşturulmasına yönelik olarak motive edilebilirler.
 Öğrencilere zorbaca davranışlarla baş edebilecekleri temel adımları öğreterek bu davranışlara karşı aktif ve ortak tutumun pekiştirilmesi sağlanabilir.

 

Öğrencilere zorbaca davranışlarla baş edebilmeleri için neler söylenebilir?

 

 Herhangi birinin arkadaş grubunu kasıtlı olarak dağıtmasına izin vermeyin.
 Zorbaca davranışı yapan öğrenciye yaptığı davranışı durdurmasını söyleyin.
 Zorbaca davranışı yapan öğrenciye davranışlarını onaylamadığını söyleyin.

Zorbalığı önlemeye yönelik okul programlarında öğrencilere kişiler arası ilişkilerini yapıcı bir şekilde ele almayı öğretmek yer almalıdır.

 

Zorbalığı önlemeye yönelik programlarda şu konular veya başlıklar olabilir:

 

 Kişisel farkındalık:

Öğrencinin duygularını tanıma ve ifade etmesi, düşünceleri, duyguları ve davranışları arasında ilişki kurabilme.
 Kişisel karar verme:

Duygularını ve düşüncelerini yöneten kararların ayrımını yapabilme, kendi hareketlerini tanıma ve davranışlarının sonuçlarını anlayabilme,
 Empati kurma:

Başkalarının duygularını anlama, insanların farklı düşünceleri olduğunu anlama,
 Kişisel sorumluluk:

Kendi davranışlarının yönetimini, sorumluluğunu alma, davranışlarının ve kararlarının, duygularının sonuçlarını bilme,
 Grup dinamikleri:

Grup dinamiğinin nasıl işlediğini, grup etkileşiminin kendisine kattığı faydaları bilme, grup ile işbirliği ve beraber çalışma.
 Çatışma-çözme:

İhtiyaç duyulan ile gerçekte istenilen duygu, düşünce ve davranış arasındaki farkı anlayabilme.

Yetişkinler zorbaca davranışlara karşı nasıl tepki verebilir?

Zorbaca bir davranışla karşılaşıldığında yetişkinlerin olaya nasıl tepki vereceğine ilişkin beş anahtar basamak vardır:

 Bunlar;

 Zorbaca bir davranıştan şüpheleniyorsanız bu davranışı göz ardı etmeyin.
 Zorbaca davranışa ilişkin tahminlerde bulunmayın.
 Zorbaca davranışta bulunan ve mağdur olanı dikkatlice dinleyin.
 Problem çözme yaklaşımını benimseyin ve uygulamaya çalışın.
• Zorbaca davranışın tekrar başlamaması için müdahaleden sonra kısa bir süre sonra da izlemede kalın.


Okul Yönetiminin zorbalığı önlemedeki rolü ne olabilir?

 

 Zorbaca davranış genellikle okul yönetiminden saklanır.

Bu yüzden yetişkinler okul içinde ve çevresindeki zorbaca davranışlara ilişkin karmaşık ipuçlarının farkına varmayabilir.
 Okul yöneticileri, eğer okul çevresinde zorbaca davranışların meydana geldiğinden şüpheleniyorsa küçük ipuçlarına dikkat etmelidir.
 Genellikle sakin bir tavır sergilemek ve problem çözme yaklaşımlarını kullanmak zorbaca davranışı önlemenin ve durdurmanın en etkili yoludur.
 Problem çözme yaklaşımında yetişkinler zorbaca davranışın farklı yönleri olduğunu bilmeli ve gerçekten davranışın ne olduğu ve nasıl olduğunu anlamanın zaman zaman zor olduğunu kabul etmelidirler.
 Problem çözme yaklaşımında yetişkinlerin dikkat etmesi gereken nokta, öğrencilerin kendi aralarında kavga ettikleri ve bir tartışma yaşadıklarına odaklanma olmalıdır.


 Öğrencilerin kendilerini savunduklarını ve kendilerini haklı gösterme çabalarının olabileceğini fark etmek problem çözmenin etkili basamakları arasındadır.

 Bu yüzden öğrencileri tarafsız bir şekilde dinlemek oldukça önemlidir.
 Zorbaca davranışlar yanlış anlaşılabilir veya farklı yorumlanabilir.

Yetişkinler olayın meydana geldiği yere gidebilir ve zorbaca davranışa uğrayan mağdur öğrenciyi çok iyi gözlemek gerekir çünkü mağdur öğrenci öc almak isteyebilir.
 Zorbaca davranış dirençlidir ve tekrar edebilir.

Bu yüzden izleme çalışması oldukça önemlidir.

Kısa ve uzun vadede izleme çalışması yapmak zorbaca davranışı durdurmanın etkili yollarından biri olabilir.
 Zorbaca davranışın olduğu tespit edildiğinde, olaya kimin/kimlerin karıştığı, olayın nasıl olduğu ve nasıl izlendiğinin kaydının tutulması önemlidir.
 Zorbaca davranış devam edebilir ve kısa bir zaman içinde durdurmak zor olabilir.
 Etkili bir kayıt sistemi olmaksızın, zorbaca davranışın örüntüsü gözden kaçabilir ve etkili bir yaklaşım sergilenemeyebilir.
 Bir diğer önemli nokta da zorbaca davranışın veya olayın kaydı tutularak olayla ilgili yorum yapılmasını önlemek ve sadece olayla ilgili gözlenenin ve söylenenin kayda geçirilmesidir.

 Okul zorbalığının nasıl olduğu ve nasıl izlendiğinin kaydının tutulması önemlidir.
 Zorbaca davranış devam edebilir ve kısa bir zaman içinde durdurmak zor olabilir.
 Etkili bir kayıt sistemi olmaksızın, zorbaca davranışın örüntüsü gözden kaçabilir ve etkili bir yaklaşım sergilenmeyebilir.
 Bir diğer önemli nokta da olayın kaydı tutularak olayla ilgili yorum yapılmasını önlemek ve sadece olayla ilgili gözlenenin ve söylenenin kayda geçirilmesidir.
 Özellikle okul idaresinde görev yapan yöneticilerin okul zorbalığını önleme ve müdahale konularında önemli rolleri vardır.

 

Yöneticiler;


Okulun disiplin anlayışını öğrencilerle, öğretmenlerle ve okulun diğer personeli ve velilerle paylaşmalıdır.

 Okul içi disiplini sağlamaya çalışırken öğrencilere yönelik olumlu tutarlı davranışlar sergilemelidir.
 Öğrencilerin iç disiplini kazanmalarına yardımcı olmalıdır.
 Okul zorbalığına karşı geliştirilen politikalar tüm okulu kapsayarak etkili bir şekilde uygulamaya konmalıdır.

 

 

Kaynakça

 

Birmingham City Council/Learning and Culture “Together We can Stop Bullying” Guidance For Schools on Policy and Practice.

Katz, A., Ann Buchanan & Victoria Bream (2001). Bullying in Britain. Testiimonies from teenagers. Young Voice. The British Library.

Ayrıca bakınız, Nevin DÖLEK, “ÖĞRENCİLERDE ZORBACA DAVRANIŞLAR”.

 

Okulda Zorbalığı Önlemek İçin 5 Öneri

 

Amerika’daki öğrencilerin yaklaşık yüzde 32′si okulda zorbalığa uğradığını söylüyor.

Zorbalık yaşayan öğrenciler, kaygı ve depresyonun yanı sıra çeşitli fiziksel ve zihinsel sağlık problemleri de yaşıyorlar.

Ayrıca akademik olarak da ciddi zarar görüyorlar.

Araştırmalar, öğrenciler tarafından zorbalığın daha şiddetli olduğu bildirilen okulların sınav başarılarının, daha iyi durumdaki okullardan çok daha düşük olduğunu gösteriyor.

Tüm bunlar aslında eğitimcilerin sağduyularıyla söyleyebileceği şeyler.

Onlar zaten uzun yıllardır, öğrencilerin gelişim gösterebilmeleri için güvenilir ve destekleyici öğrenme ortamlarına ihtiyaç duyduklarını biliyorlar.

Ve öğretmenlerin büyük bir çoğunluğu çocukları güvende tutmayı derinden önemsiyor.

Ancak yine de öğrenci güvenliğine bu kadar önem verilse de, neden çok sayıda çocuk zorbalık deneyimi yaşamak zorunda kalıyor?

Öğrenciler arasında gözlenen şiddet, yakın zamanlara kadar birçok araştırmacı tarafından toplumsal gelişimin ve değişimin doğal bir parçası olarak değerlendiriliyordu.

Son yıllarda yapılan araştırmalar ise okullardaki şiddet olaylarının temeli olarak çocukluk dönemindeki şiddet davranışlarını irdeliyor ve şiddetin büyümenin doğal bir parçası olmadığını vurguluyor. (*)

Okullarda zorbalığı önlemek için belki de önce zorbalığın ne olduğunu daha doğru bir şekilde anlamak gerekiyor.

Önceleri zorbalık, bir grup öğrencinin kendi isteklerini yerine getirmeyen bir başka öğrenciye yönelik yaptıkları fiziksel şiddet olarak tanımlansa da artık zorbalığı tanımlamada bazı farklı boyutlar vurgulanıyor.

Günümüzde zorbalık bir öğrenciye/öğrencilere yöneltilen, içinde neden olmayan, zorba ve kurban arasında güç dengesizliğinin olduğu, tekrarlayıcı nitelikte bir tür saldırganlık olarak tanımlanıyor.

Zorbalık genellikle şiddetle veya saldırganlıkla karıştırılıyor.

Zorbalıkla şiddet, fiziksel olarak ortaya çıktıklarında birbirine benzemekle birlikte zorbalığın, kurbanla zorba arasındaki güç dengesizliğini gerektirmesi ve tekrarlı olması gibi ayırt edici özellikleri açısından zorbalık ve şiddet birbirlerinden tamamen ayrılıyor. (*)

Emekli bir okul müdürü olan James Dillon, okullarda zorbalığı önleme eğitimlerinde, katılımcılardan okuldaki şiddet ve zorbalık olaylarında en önemli sorumluluğun ait olduğunu düşündükleri grubu seçmelerini istedi:

Aileler, öğrenciler, okul ya da toplum.

Kaçınılmaz olarak çok çeşitli yanıtlar aldı.

Dillon, zorbalık sorununun tek bir sorumlusu olmadığını çünkü insanların, zorbalığı önleme görevinin hep bir başkasının sorumluluğu olduğunu düşündüğünü belirtti.

Johns Hopkins Üniversitesi ve NEA tarafından gerçekleştirilen geniş ölçekli bir araştırmada, zorbalık ve zorbalığı önleme konusunda okul personelinin bakış açısı değerlendirildi.

Araştırma sonuçları Dillon’ın teorisini çürütür nitelikte:

Katılımcıların – öğretmenler ve eğitim destek uzmanları – yüzde 98′i zorbalığa şahit olduklarında müdahale etmenin “kendi görevleri” olduğunu düşündüğünü söyledi.

Ancak bu eğitimcilerin sadece yüzde 54′ünün bulunduğu bölgedeki zorbalığı önleme programları – eğer varsa – hakkında bilgisi bulunuyor.

Bu tür eğitimlerin alınmaması, yetişkinlerin bazı davranışları zorbalık olarak görmemelerine ve zorbalığa karşı genellikle geleneksel disiplin cezalarını uygulamalarına sebep oluyor.

 Ve tüm bunlar zorbalığın yaygınlaşmasına hizmet ediyor.

 Peki, ama gerçek suç kimin?

Dillon’ın dediği gibi “Gerçek şu ki, hiç kimse suçlu değil ve aslında herkes sorumlu.

”İster bir okulda, sınıfta ya da hatta evde olsun, hepimiz zorbalığı önlemek için bir şeyler yapabiliriz.

 

Öğüt verdiğiniz şeyi kendiniz de yapın:

Okul Müdürleri zorbalığı önlemek için neler yapabilir?

 

Dillon’a göre zorbalık sorununu etkili bir şekilde çözebilmek kültürel bir değişim gerektiriyor.

Gerçek bir kültürel değişim ise zaman alıyor.

İşte okul yöneticilerinin atabileceği birkaç önemli adım:

Bir okul lideri olarak değişim yaratmak için sadece statünüzü kullanmayın.

Bunun yerine “konuşmadan önce dinleyin ve eyleme geçmeden önce düşünün” ve böylece personelinizin kendini değerli hissetmesini sağlayın.

Araştırmalardan elde edilen en önemli bilgilerden biri, zorbalığa müdahale etmeye istekli olmanın altında okul ile kurulan “bağın” yatması.

Bu bağ, öğrenme sürecinde birey olarak ve profesyonel olarak değer gördüğüne inanmak olarak tarif ediliyor.

Sorunun kapsamını değerlendirin:

Okulda ne oranda ve ne tür zorbalık problemleri olduğunu ve aynı zamanda bu problemlerin nerede ve ne zaman yaşandığını öğrenmek ve önleme çabalarınızın hedefini belirlemek için öğrencilere, personele ve ailelere yönelik anketler düzenleyin.

Okul çapında bir ilkeler rehberi hazırlayın:

Okul değerlerini güçlendirin ve kabul edilemez davranışları ve sonuçlarını açık bir şekilde tarif edin.

Görgü tanığı olan öğretmenleri ve özellikle öğrencileri güçlendirin.

Uygun olmayan davranışı belirlemeleri ve ona tepki vermeleri konusunda eğitimler verin.

Yetişkin gözetimini artırın: Çoğu zorbalık vakaları etrafta yetişkinler yokken oluyor.

Bu yüzden onların koridorda, merdiven boşluklarında, kantinlerde, soyunma odalarında ve aynı zamanda okul servislerinde ve okula yürüyerek gidip gelen çocukların yollarında mümkün olduğunca “görünür ve tetikte” olmalarını sağlayın.

Zorbalığı önleme aktiviteleri düzenleyin:

Okul toplantılarında, iletişim kampanyalarında ya da sanatsal yarışmalarda okul değerlerini ön plana çıkararak topluluğu birbirine daha çok yakınlaştırın ve zorbalığın yanlış olduğu mesajını pekiştirin.

Öğretmenler zorbalığı önlemek için neler yapabilir?

Bir okul yöneticisinin zorbalığı önleme ile ilgili resmi bir gündemi olmasa da, öğretmenler kendi sınıflarını güvenli ve zorbalığın olmadığı bir bölgeye çevirebilirler.

Okulunuzun zorbalıkla ilgili politikalarını öğrenin:

Bunları etkili bir şekilde uygulamak için üzerinize düşeni yapın.

Öğrencilere saygı ve sevgi gösterin:

Öğrencilerinizin, onları dinlemek ve onlara yardım etmek için her zaman ulaşabilir olduğunuzu bilmelerini sağlayın.

Zorbalık konusunda etkinlikler düzenleyin:

Sınıfınızın, kitaplardaki, televizyon programlarındaki ya da filmlerdeki zorbalığı belirlemelerine yardımcı olun.

Bu zorbalığın etkilerinin neler olabileceğini ve nasıl çözüldüğünü/çözülebileceğini tartışın.

Öğrencilerin zorbalık ve akran ilişkileri hakkında konuşabilecekleri sınıf toplantıları düzenleyin.

Meslektaşlarınızla zorbalığın ne olduğunu tartışın:

Bir grup olduğunuzda okul ortamını çok daha iyi gözlemleyebilirsiniz.

Hem genel olarak zorbalığı hem de belli öğrencilerle ilgili endişelerinizi konuşun.

Anında harekete geçin:

Harekete geçme konusundaki başarısızlık, davranışın sözsüz onayı anlamına gelir ve yayılmasına sebep olabilir.

Aileler zorbalığı önlemek için neler yapabilir?

Ebeveynler, zorbalığı önleme konusunda bir okulun en iyi müttefikleridir.

Çocuğunuzla her gün konuşun ve onu dinleyin: Okul günleri hakkında sorular sorun.

Okula gidiş gelişlerinde, öğle yemeklerinde ve teneffüslerde yaşadıkları deneyimler dahil.

Akranları hakkında sorular sorun.

Herhangi bir şekilde zorbalığa dahil olmadan önce bu konular hakkında aileleriyle konuşma konusunda kendini rahat hisseden çocuklar, sonrasında da ailelerini bu konulara daha kolay dahil ediyorlar.

Okulda gönüllü olarak aktiviteler düzenleyin:

Çocukların en iyi arkadaşları dışındaki akranlarıyla da etkileşime geçmelerini teşvik etmek için çeşitli oyunlar ve aktiviteler düzenlemek konusunda gönüllü olabilirsiniz.

İyi bir örnek olun:

Yemek yediğiniz yerdeki bir garsona ya da bindiğiniz taksinin şoförüne kızdığınızda, etkili iletişim tekniklerini çocuklarınıza modelleyin.

Ne zaman başka bir insanla küfürlü ya da onu taciz eden tarzda konuşursanız, çocuğunuza zorbalığın normal bir şey olduğunu öğretirsiniz.

Sağlıklı “zorbalık karşıtı” alışkanlıklar kazandırın:

Mümkün olduğunca erken başlayarak çocuklarınıza hem yapılmaması gerekenler (itmek, alay etmek ve başkalarına kötü davranmak), hem de yapılması gerekenler (kibar olmak, empati kurmak ve sıra beklemek) hakkında rehberlik edin.

Ayrıca birisi ona ya da bir başkasına kötü davrandığında, ne yapması gerektiği konusunda rehberlik edin (bir yetişkin bul, zorbalık yapana durmasını söyle, uzaklaş ve zorbalık yapanı görmemezlikten gel).

Çocuğunuzun zorbalığı anladığında emin olun:

Açık açık ona zorbalığın ne olduğunu anlatın.

Zorbalığın, zorbalığa maruz kalmanın ya da yanında durup başka çocukların zorbalık görmesini izlemenin normal bir şey olmadığını ya da hoş görülemeyeceğini açıklayın.

Sonuçta;

Okullarda zorbalık önemli bir problem ve bu konuda hepimiz bir şeyler yapmalıyız.

Hiçbir şey yapamasanız da şunu aklınızdan çıkarmayın:

“Küçük şeyler büyük bir fark yaratabilir.

Öğrencileri her gün selamlamak, öğrencilerle konuşmak ve onlara isimleriyle hitap etmek gibi basit ve samimi hareketler, öğrencilerin okulla ve sizinle daha güçlü bir bağ kurmalarını sağlayacaktır.”

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s