PERSPEKTİF (DERİNLİK-OYLUM) ——– ALINTIDIR

PERSPEKTİF

 

 

3 boyutlu gerçekliğin, 2 boyutlu bir yüzeyde perspektifli anlatımı.

(Fotoğraf, Ankara’daki Roma Hamamı)

Perspektif, nesnelerin görünümünü 3 boyutlu olarak düz bir yüzeyde, yani 2 boyuta indirgeyerek, göstermeye yarayan bir iz düşüm tekniğidir.

Yani, teknik bir çizimdir.

Perspektif çizimde, nesnenin gözlemciye göre olan pozisyonunun ve uzaklığının etkileri esas alınarak çizim yapılır.

Söz konusu çizimler gözlemcide, biçim ve orantı bakımından, renklerden bağımsız olarak, 3 boyutlu bir gerçeklik izlenimi yaratır.

Perspektif çizimde dikkat edilmesi gerekenler:

 

Uzaysal gerçeklik

Gözlemci

Düz bir yüzey

Dönüşüm stili (bu seçim, sembolizm, dışavurumculuk, kübizm vb. akımlar doğrultusunda yapılabilir)

Bu dönüşüm stili, perspektif, çok ve çeşitli olacağına göre, bunları şu şekilde ayırt edebiliriz:

 

Uzaysal perspektif, cinsi yani ırkidir.

3 boyutlu bir alanı sadece iki boyutlu bir yüzey üzerinde resmetmeyi amaçlayan çizim tekniğidir;

Çizgisel perspektif, nesnelerin boyutlarını ve şeklini aynen bulundukları uzaklığa göre göstermeyi amaçlar.

O halde bir nesnenin perspektif görünümünü çizmek için birçok yöntem vardır.

Belirli bir tekniği izleyerek yapılan perspektif çizimi kolaylaştırmak içinse,

Orta Çağdan beri var olan taslak aletlerine perspektograf denir.

Buna rağmen, fotoğraf tekniğinin icadı perspektifin çizim tekniği olarak kullanılması açısından pek bir şey değiştirmez.

Çünkü burada mevzu doğayı taklit etmek değildir.

Bu grafiksel ifade tekniği için birçok yöntem bir arada bulunur: kaçış çizgili perspektif, kaçış noktalı perspektif, ters perspektif, paralel perspektif…

Bazı çizimler aynı perspektif yöntemlerini sadece hayali dünyayı değil, gerçeküstü alanları göstermek için de kullanır.

 

 

Perspektifte ufuk çizgisi (zemin çizgisi), ufuk düzlemi, görme noktası (esas nokta), karşıdan görünen çizgiler, kaçış noktaları, kaçan çizgiler gibi tanımlar yer alır.

 

Çizgi perspektifi:

 

Paralel çizgilerin sonsuzda birleşmesi yani küçülmesidir.

 

 

Renk perspektifi:

 

Işık değiştikçe ve cisimler bizden uzaklaştıkça renklerin değişim göstermesine denir.

 

 

Perspektif nedir?

İki boyutlu yüzeye üç boyutlu cismin resmini çizim metodu.

Cisimler uzaklaştıkça görünüşleri gerçek görünüşlerinden farklılaşarak ufalır.

Bu farklılaşma perspektif prensipleriyle tarif edilir.

Cismin görüntüsü optik ve matematik olarak ifade edilebilir.

Perspektif, mimarlar, mühendisler, endüstri planlayıcıları tarafından çok kullanılır.

 

Perspektif Nasıl yapılır?

 

Planlanan proje perspektif olarak hazırlanır.

 Proje başlamadan çok önce bitmiş şekli üzerinde daha teferruatlı çalışmalar yapılır.

En basit perspektif çizim, bir kağıt üzerine çizilen yatay çizgidir.

Bu yatay çizgi mesela o bölgenin ufuk hattını temsil eder.

Bu çizgi üzerine bir gemi ve biraz üzerine bulutlar konulursa gökyüzü de temsil edilmiş olur.

Gemiyle çizim yapanın arasındaki mesafe yaklaştıkça boyutları büyüyen diğer cisimler sıralanır.

Perspektif çizimlerde atmosferin ışık etkisiyle renk ve gölgelere etkisi, görüntülerin farklılaşmasına sebep olur.

Atmosfer etkileri dikkate alınarak çizilen perspektif çizimlere uzay (areal) perspektif denir.

Tatbikatta en çok kullanılan çizim metodu ise, ışık etkisi gösterilmeyen doğrusal (linear) perspektiftir.

Çizim yapılırken belli bir oranda küçültme yapılır.

Bu küçültme oranına, çizilen resmin mikyası denir.

Perspektif resimde esas olan, cismin tabii şeklini kutu biçimindeymiş gibi resimlemektir.

Bir kutunun altı yüzeyi, bu yüzeylerin kesiştiği 12 kenarı vardır.

Bu kenarları çizimde uzunluk, genişlik ve yükseklik olmak üzere üç gruptur.

Bir şeklin perspektifi, tepesi bakan göz olan ve tabanı çizime teğet olan koninin arada şeffaf bir yüzey üzerindeki arakesitidir.

Perspektifte kullanılan terimler

 

Perspektif çizimlerde dört düzlem kullanılır.

 

Çizimle göz arasında resmin arakesit olarak çizileceği düzleme resim düzlemi; cismin ve çizen kişinin üzerinde durduğu düzleme zemin düzlemi; resim düzlemiyle zemin düzleminin kesiştiği hatta da zemin hattı denir.

Resim düzlemini dik kesen göz hizasındaki düzleme ise yatay düzlem ismi verilir.

 Resim düzlemiyle yatay düzlemin kesiştiği hat ufuk hattı’dır.

Merkez düzlem, diğer düzlemleri dik olarak kesen ve gözden dik olarak geçen düzlemdir.

Yatay düzlemden gözün yüksekliği göz pozisyonu olarak tarif edilir ve gözün öne, sola, sağa kayması ile resim düzlemi sınırlandırılır.

Gözün resim düzlemi üzerindeki izdüşümüne görüş merkezi, gözün bulunduğu mevkiye durma noktası, gözle görüş merkezi arasındaki mesafeye göz mesafesi denir.

Perspektif çizgilerin ufuk hattında birleştikleri yere kesişme noktası adı verilir.

Resim düzlemi üzerinde görüş merkezinin sağ ve solunda ufuk hattı üzerindeki gözün mesafelerine ise mesafe noktaları denir.

 

Bir boyut perspektifi

 

Bir nokta perspektifinde bir kutu şekli çizmek için birbirine yaklaşıp bir noktada birleşen iki doğru çizmek gerekir.

Karayolu, demiryolu perspektif görünümü buna misaldir.

Çizime ait kutu yüzey çizimleri, ufuk hattındaki kesişme noktasına göre düzenlenir.

İki boyut perspektifi

 

Buna açısal perspektif de denir.

Kutu hafifçe çevrilirse kesişme noktası ufuk hattı üzerinde dönen yönün aksi istikametinde kayar.

Tek nokta perspektifinde yatay boyutlar (genişlikler) çizim kağıdı kenarlarına paraleldir.

İki nokta perspektifinde iki kesişme noktası vardır ve her iki kesişme noktasına göre çizilen resimde derinlik çizgileri, çizim kağıdı kenarına paralel değildir.

 İki kesişme noktası arasındaki ölçü resmin basit orantısıdır.

İki nokta perspektif resim çizimini kolay anlamak için, demiryolu üzerinde duran ve elinde tuttuğu bir cam tabakayı sağa ve sola hafifçe çeviren bir kişinin gördüğü manzarayı düşünmek yeterlidir.

Cam tabaka biraz sola çevrilirse tren raylarının ufuk hattında kesiştiği nokta sanki sağa kaymış gibi görülür.

 

Üç boyut perspektifi

 

 

Çizim yatay doğrultuda iki kesişme noktasına ilave olarak dikey doğrultuda da üçüncü bir kesişme noktası ihtiva ediyorsa buna üç boyut perspektifi denir.

Kullanma alanı çok sınırlı olup, tatbikatta bu tür çizimler yerine modeller kullanılır.

Sözlükte “perspektif” ne demek?

 

  1. Eşya ve nesnelerin uzaktan görünüşü, görünge.
  2. Nesneleri bir yüzey üzerine görüldükleri gibi çizme sanatı.
  3. Belli bir süreç.

Perspektif kelimesinin İngilizcesi.

  1. perspective.

Köken: Fransızca.

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s