“LAN” NE DEMEK —– ALINTIDIR

LAN NE DEMEK?

Türkçemizin en çok kullanılan fakat hakkında en az yazı yazılmış, en az izahata girişilmiş kelimesidir.

“Oğulan > oğlan > ulan > lan”.

Temelde bir hitap şekli olmasına rağmen, daha çok samimi insanlar arasında kullanılması evladır.

Uygar ilişkilerde feci ayıp olarak algılanır.

Tek başına incelendiğinde belirgin bir anlamı ve kökeni bulunamamaktadır.

Oğlan kelimesinden eğilip bükülerek türetildiği sadece ses benzerliğinden yola çıkılmış bir iddiadır.

Anadolu’da “ula” şeklinde kullanılmakta fakat “oğlan” yerine “oğla” denmemektedir.

Bir açıdan bakıldığında kelimenin içinde bir emir kipi de olduğu düşünülebilir.

“Davran” “Uyan” emirlerinde olduğu gibi bunda da “ulan” denilerek, bir yere ulaşma emri verilmiş olabilir.

Günümüzdeki kullanımla ilgisi olmamakla beraber bu teoriye iyi bir kılıf bulursak belki ayıp olmaktan çıkarabiliriz.

Böylece yüksek mevkideki insanların da bu kelimeyi özgürce kullanabilmesine imkan sağlar, bol hayır duası alırız.

Ama Yargıtay,

“tartışma sırasında ulan sözünü sarfetmek sövme sayılır”

demektedir.

Bu durumda, kullanış biçimine göre hakaret sayılabilir.

Ya Arapça’da ya da Farsça’da oğlan anlamına gelen, bizde ise sokak dilinin demirbaşı haline gelmiş ARGO bir sözcüktür.

Fransa’da eşek manasına geldiğine dair söylentiler vardır.

Küfür olmayan argo edatı.

Eşekle uzaktan yakından akrabalığı olmayan ünlemcik.

Fransızca’da fonetik olarak “l`âne” kelimesinin okunuşu ona benzer, fakat eşek anlamındaki bu “laaannn” kibar ve “l” harfi dilde ezilerek söylenir.

Kısacası bunların hepsi “lan’a” atılan iftiralardır.

Türkçe’nin argoda dünya çapında önde olmasının en iyi kanıtı.

Duygulara çevirmen, dertlere derman olabilen bir sözcük.

Normal ve sorunsuz bir Türk insanının günde en az 20 kere kullandığı samimiyet ifadesi…

Özellikle kahvede ya da okuldayken bir arkadaş nasılsın derse garip gelebilir ama,

“Naber lan” deyince aranızdaki samimiyet ve bağlantı belirtilmiş olur anında

Arapça aşağılık demek olduğu da söylenir.

Moğolca ve Buryatca “kızıl” demektir; nitekim gerek Moğolistan’ın gerek Rusya Federasyonu’na bağlı Buryat Özerk Cumhuriyeti’nin Başkent isimlerinde geçer, bu kelime.

Ulan, elbette ki biraz kurcaladığımızda da anlaşılacağı üzere “oğlan” kelimesinin yamulup bükülmüş halidir.

“Oğlan=Hötöröf” yaklaşımının yanı sıra “Oğlan=Adamım” yaklaşımına kadar iyi niyet karinesi bağlı olarak dingilder.

Bu kelime feminel ve marksiler olarak ikiye ayrılır.

Kadınlar “ulen” der, erkekler ulan.

Aynı şey len-lan için de geçerliydi ama zamanla kadınların kullanmamasıyla birlikte erkekler len’e sahip çıktı, hatta lan’ı terk etti.

Uzmanlar ulen’in kullanımının sonlanmasından korkuyor.

İnsanların farklı tonlamasıyla farklı anlamlara girebilen yegane sözcük.

Ulan!: kızma belirtisi.

Ulan?: Bir şey görüp de o nedir şeklinde bakan kişi sözcüğü.

Hadi lan!: İnanmama belirtisi.

Ulan, ulan, ulan: Çaresiz kişi repliği.

Ulaaaaaan: Şaşırma belirtisi.

Sana birşey söyleyeceğim inanmayacaksın lan: Pekiştirme belirteci.

Lan kafamı attırma: Giderek kızma belirtisi.

Len ne aptalsın bea: Küçümseme belirtisi.

 

Ansiklopedilerde bir ünlem olduğu yazan sözcük.

Türk milletinin dildeki en büyük icraatlarından biri. Yokluğunu dolduracak bir şey kimbilir kaç yüzyıl sonra icat edilirdi.

Attila İlhan’ın “İstanbul Ağrısı” şiirinde bolca kullandığı kelime.

Şiiri İstanbul’a seslenerek şöyle bitirir:

 

“Sana taptık ulan,

unuttun mu,

sana taptık !…”

    Lan denen tam olarak ne olduğu belirsiz bu kelime sizin kulağınıza hoş geliyor mu?

Kullanılmalı mıdır? 

Kullanılmamalı mıdır?

SİZCE?

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s