RÜCU SANATINA ÖRNEK ————————— SÜMBÜLZADE VEHBİ’NİN ŞİİRİ

RÜCU SANATI

19.Yüzyılda Mora’da doğup büyüyen ve Divanındaki bir şiirden Mora’lı Süleyman adlı bir Şeyhin Müridi olduğu anlaşılan Sümbülzade Vehbi, hece ve aruz vezniyle yazdığı şiirlerle tanınır.

Vehbi, Divan Edebiyatı türlerinden “rücu” şiirleriyle ün yapmıştır.

“Rücu”, şiirin ilk satırında tahmin edilenden çok farklı olduğunu, ikinci satırda anlatan bir sanat tarzıydı.

Rivayete göre, padişahın, “bana öyle bir beyit söyle ki, ilk satırında ‘cellât!’ diye bağırırken, ikinci satırın sonunda sana bir kese altın vereyim” emri üzerine, Sümbülzade Vehbi’nin hazırladığı Divan Edebiyatının en güzel ve en eğlenceli rücu örneğini aşağıda bulacaksınız…

Sözlük

Rücu: Dönmek (sözünden dönmek)

Bezm: Toplantı

Zer: Altın

Drahşan: Süslü

Nevcivan: Genç kişi

Sahtiyan: Kuzu derisi

Nagihan: Aniden

Şaduman: Mutlu, sevinçli

 Cism-i can : Cisim olan can.

 Lal-ı şarap : Kırmızı şarap
 Hatem-i zer : Cömertçe sunulan altın
 Dirahşân : Parlak, parıldayan
 Nevcivan : Yeni civan, genç.
 Dest : El
 Ab-ı revan : Akar su.

 Revan : Giden, akıcı.

*****************

Bezm-i hamam edelim, sürtüştürem ben sana,

Kese ile sabunu, rahat etsin cism-ü can.

İlk Dize: Azm-u hamam edelim, sürtüştürem ben sana...

******************

Lal-u şarap içirem ve ıslatup geçirem,

Parmağına yüzüğü, hatem-i zer drahşan.

İlk Dize: Lal-u şarap içirem ve ıslatıp geçirem...

******************

Eğil eğil sokayım, iki tutam az mıdır?

Lale ile sümbülü kâkülüne nevcivan.

İlk Dize: Eğil eğil sokayım, iki tutam az mıdır?..

*****************

Diz çökerek önüne ılık ılık akıtam,

Bir gümüş ibrik ile destine ab-ı revan.

İlk Dize: Diz çökerek önüne ılık ılık akıtam...

*****************

Salınarak giderken, ardından ben sokayım,

Ard eteğin beline, olmasın çamur aman.

İlk Dize: Salınarak giderken arkandan ben sokayım...

*****************

Kulaklarından tutup, dibine kadar sokam,

Sahtiyan çizmelerin, olasın yola revan.

İlk Dize: Kulaklarından tutam, dibine kadar sokam...

****************

Öyle bir sokayım ki, kalmasın dışarda hiç,

Düşmanın bağrına hançerimi nagihan.

İlk Dize: Öyle bir sokayım ki, kalmasın dışarda hiç...

***************

Herkese vermektesin, bir de bana versen,

Avuç avuç altını, olsun kulun şaduman.

 İlk Dize: Herkese vermektesin, bir de bana versene...

***************

Eğer arzu edersen ben ağzına vereyim,

Yeter ki sen kulundan lokum iste her zaman.

İlk Dize: Eğer arzu edersen, ben ağzına vereyim...

***************

Sen her sabah gelesin, ben Vehbi’ye veresin,

Esselamün aleyküm ve aleyküm selam…

İlk Dize: Sen her zaman gelesin, ben Vehbi’ye veresin...

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s